<?xml version='1.0' encoding='utf-8'?>
<root><segment>Revista</segment><segment>TOMO,</segment><segment>São</segment><segment>Cristóvão,</segment><segment>v.</segment><segment>44,</segment><segment>e23584,</segment><segment>2025</segment><segment>DOI:</segment><segment>10.21669/tomo.v44.23584</segment><segment>Dossiê:</segment><segment>Tecnologias</segment><segment>digitais</segment><segment>e</segment><segment>bem-estar:</segment><segment>o</segment><segment>olhar</segment><segment>da</segment><segment>sociologia</segment><segment>dos</segment><segment>mercados</segment><segment>E-ISSN:2318-9010</segment><segment>/</segment><segment>ISSN:1517-4549</segment><segment>Dossiê</segment><segment>Resumo</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli*1</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon**2</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero***3</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto****4</segment><segment>Este</segment><segment>artículo</segment><segment>analiza</segment><segment>el</segment><segment>proceso</segment><segment>de</segment><segment>farmaceuticalización</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>a</segment><segment>través</segment><segment>del</segment><segment>estudio</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>publicidad</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>en</segment><segment>circulación</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>desde</segment><segment>1930</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>actualidad.</segment><segment>Observamos</segment><segment>que</segment><segment>las</segment><segment>estrategias</segment><segment>promocionales</segment><segment>de</segment><segment>laboratorios</segment><segment>nacionales</segment><segment>y</segment><segment>extranjeros</segment><segment>producen</segment><segment>y</segment><segment>reproducen</segment><segment>representaciones</segment><segment>cultu-</segment><segment>rales</segment><segment>no</segment><segment>solo</segment><segment>sobre</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>un</segment><segment>medicamento</segment><segment>hipnótico</segment><segment>es</segment><segment>y</segment><segment>debería</segment><segment>ser,</segment><segment>sino</segment><segment>también</segment><segment>sobre</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>es</segment><segment>y</segment><segment>debería</segment><segment>ser.</segment><segment>El</segment><segment>análisis</segment><segment>realizado</segment><segment>identifica</segment><segment>figuras</segment><segment>como</segment><segment>la</segment><segment>noche,</segment><segment>el</segment><segment>durmiente,</segment><segment>la</segment><segment>falta</segment><segment>de</segment><segment>sueño</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>vigilia</segment><segment>presentes</segment><segment>a</segment><segment>lo</segment><segment>largo</segment><segment>de</segment><segment>todo</segment><segment>el</segment><segment>período</segment><segment>que,</segment><segment>junto</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>antinomia</segment><segment>sueño</segment><segment>artificial/sueño</segment><segment>natural,</segment><segment>han</segment><segment>permitido</segment><segment>el</segment><segment>surgimiento</segment><segment>y</segment><segment>consolidación</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>mercado</segment><segment>fundado</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>comercialización</segment><segment>del</segment><segment>anhelo</segment><segment>de</segment><segment>dormir.</segment><segment>Concluimos</segment><segment>que</segment><segment>en</segment><segment>este</segment><segment>mercado</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>es</segment><segment>objeto</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>disputa</segment><segment>política</segment><segment>por</segment><segment>su</segment><segment>gobernanza,</segment><segment>desarrollada</segment><segment>sobre</segment><segment>valores</segment><segment>morales</segment><segment>en</segment><segment>competencia</segment><segment>que</segment><segment>reflejan</segment><segment>una</segment><segment>cultura</segment><segment>nacional</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>cambiante</segment><segment>Palabras</segment><segment>clave</segment><segment>y</segment><segment>contradictoria.</segment><segment>:</segment><segment>Mercados;</segment><segment>Sueño;</segment><segment>Hipnóticos;</segment><segment>Psicofármacos;</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>*</segment><segment>Universidad</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>República,</segment><segment>Facultad</segment><segment>de</segment><segment>Psicología,</segment><segment>Instituto</segment><segment>de</segment><segment>Psicología</segment><segment>Clínica.</segment><segment>Montevideo,</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>E-mail:</segment><segment>andrea-</segment><segment>clarabielli@gmail.com</segment><segment>Orcid:</segment><segment>https://orcid.org/0000-0002-7732-7584</segment><segment>CrediT:</segment><segment>Conceptualización,</segment><segment>investigación,</segment><segment>metodo-</segment><segment>logía,</segment><segment>administración</segment><segment>del</segment><segment>proyecto,</segment><segment>redacción</segment><segment>del</segment><segment>borrador</segment><segment>original,</segment><segment>redacción,</segment><segment>revisión</segment><segment>y</segment><segment>edición.</segment><segment>**</segment><segment>Universidad</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>República,</segment><segment>Facultad</segment><segment>de</segment><segment>Psicología,</segment><segment>Instituto</segment><segment>de</segment><segment>Psicología</segment><segment>Clínica.</segment><segment>Montevideo,</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>E-mail:</segment><segment>lalipre-</segment><segment>debon@gmail.com</segment><segment>Orcid:</segment><segment>https://orcid.org/0000-0002-3732-6317</segment><segment>CrediT:</segment><segment>Investigación,</segment><segment>redacción</segment><segment>del</segment><segment>borrador</segment><segment>original,</segment><segment>redacción,</segment><segment>revisión</segment><segment>y</segment><segment>edición.</segment><segment>***</segment><segment>Universidad</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>República,</segment><segment>Facultad</segment><segment>de</segment><segment>Psicología,</segment><segment>Instituto</segment><segment>de</segment><segment>Psicología</segment><segment>Clínica.</segment><segment>Montevideo,</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>E-mail:</segment><segment>virginia.</segment><segment>rodriguez.otero@gmail.com</segment><segment>Orcid:</segment><segment>https://orcid.org/0000-0001-8973-5756</segment><segment>CrediT:</segment><segment>Investigación,</segment><segment>redacción</segment><segment>del</segment><segment>borra-</segment><segment>dor</segment><segment>original,</segment><segment>redacción,</segment><segment>revisión</segment><segment>y</segment><segment>edición.</segment><segment>****</segment><segment>Universidad</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>República,</segment><segment>Facultad</segment><segment>de</segment><segment>Psicología,</segment><segment>Instituto</segment><segment>de</segment><segment>Psicología</segment><segment>Clínica.</segment><segment>Montevideo,</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>E-mail:</segment><segment>nancyca-</segment><segment>listo@gmail.com</segment><segment>Orcid:</segment><segment>https://orcid.org/0000-0002-6317-1531</segment><segment>CrediT:</segment><segment>Investigación,</segment><segment>redacción</segment><segment>del</segment><segment>borrador</segment><segment>original,</segment><segment>redacción,</segment><segment>revisión</segment><segment>y</segment><segment>edición.</segment><segment>1</segment><segment>Introducción</segment><segment>Desde</segment><segment>hace</segment><segment>pocos</segment><segment>meses,</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>canales</segment><segment>abiertos</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>televisión</segment><segment>uruguaya</segment><segment>se</segment><segment>emite</segment><segment>con</segment><segment>cierta</segment><segment>re-</segment><segment>gularidad</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>producto</segment><segment>que</segment><segment>hasta</segment><segment>el</segment><segment>momento</segment><segment>no</segment><segment>había</segment><segment>llegado</segment><segment>a</segment><segment>ser</segment><segment>promocionado</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>grandes</segment><segment>medios</segment><segment>de</segment><segment>comunicación:</segment><segment>un</segment><segment>fármaco</segment><segment>inductor</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>a</segment><segment>base</segment><segment>de</segment><segment>melatonina.</segment><segment>Televisado</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>horarios</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>noche,</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>presenta</segment><segment>a</segment><segment>un</segment><segment>hombre</segment><segment>y</segment><segment>una</segment><segment>mujer,</segment><segment>sentados</segment><segment>frente</segment><segment>a</segment><segment>frente,</segment><segment>dialogando</segment><segment>en</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>parecería</segment><segment>ser</segment><segment>una</segment><segment>entrevista</segment><segment>psicológica.</segment><segment>La</segment><segment>mujer</segment><segment>pregunta</segment><segment>al</segment><segment>hombre</segment><segment>cómo</segment><segment>se</segment><segment>siente</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>nuevo</segment><segment>medicamento.</segment><segment>El</segment><segment>hombre</segment><segment>responde</segment><segment>afirmando</segment><segment>que</segment><segment>antes</segment><segment>tenía</segment><segment>miedo</segment><segment>a</segment><segment>tomar</segment><segment>pastillas,</segment><segment>pues</segment><segment>no</segment><segment>quería</segment><segment>volverse</segment><segment>dependiente,</segment><segment>pero</segment><segment>que</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>nuevo</segment><segment>produc-</segment><segment>to</segment><segment>este</segment><segment>miedo</segment><segment>está</segment><segment>descartado</segment><segment>y</segment><segment>se</segment><segment>siente</segment><segment>mucho</segment><segment>mejor.</segment><segment>La</segment><segment>pieza</segment><segment>publicitaria</segment><segment>finaliza</segment><segment>presentando</segment><segment>la</segment><segment>cajilla</segment><segment>del</segment><segment>medicamento</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>que</segment><segment>puede</segment><segment>leerse</segment><segment>claramente</segment><segment>su</segment><segment>nombre</segment><segment>comercial,</segment><segment>el</segment><segment>laboratorio</segment><segment>que</segment><segment>lo</segment><segment>fabrica</segment><segment>y,</segment><segment>además,</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>trata</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>medicamento</segment><segment>de</segment><segment>venta</segment><segment>libre.</segment><segment>También</segment><segment>hace</segment><segment>poco</segment><segment>tiempo,</segment><segment>en</segment><segment>marzo</segment><segment>y</segment><segment>abril</segment><segment>de</segment><segment>este</segment><segment>año,</segment><segment>los</segment><segment>visitadores</segment><segment>médicos</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>laboratorio</segment><segment>regional</segment><segment>distribuyeron</segment><segment>en</segment><segment>distintos</segment><segment>servicios</segment><segment>de</segment><segment>salud</segment><segment>de</segment><segment>Montevideo</segment><segment>folletos,</segment><segment>resaltadores</segment><segment>y</segment><segment>lapi-</segment><segment>ceras</segment><segment>que</segment><segment>lucían</segment><segment>la</segment><segment>marca</segment><segment>comercial</segment><segment>bajo</segment><segment>la</segment><segment>que</segment><segment>este</segment><segment>laboratorio</segment><segment>comercializa</segment><segment>la</segment><segment>eszopiclona.</segment><segment>Como</segment><segment>nos</segment><segment>comentó</segment><segment>una</segment><segment>enfermera</segment><segment>que</segment><segment>trabaja</segment><segment>en</segment><segment>uno</segment><segment>de</segment><segment>estos</segment><segment>servicios</segment><segment>de</segment><segment>salud,</segment><segment>parecería</segment><segment>que</segment><segment>durante</segment><segment>esos</segment><segment>meses</segment><segment>la</segment><segment>estrategia</segment><segment>de</segment><segment>del</segment><segment>laboratorio</segment><segment>se</segment><segment>enfocó</segment><segment>en</segment><segment>promocionar</segment><segment>este</segment><segment>medicamen-</segment><segment>to</segment><segment>hipnótico</segment><segment>controlado.</segment><segment>marketing</segment><segment>Estos</segment><segment>dos</segment><segment>eventos,</segment><segment>tan</segment><segment>próximos</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>tiempo,</segment><segment>muestran</segment><segment>el</segment><segment>interés</segment><segment>actual</segment><segment>de</segment><segment>algunos</segment><segment>laboratorios</segment><segment>farmacéuticos</segment><segment>en</segment><segment>incrementar</segment><segment>su</segment><segment>participación</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>mercado</segment><segment>uruguayo</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos.</segment><segment>Hay</segment><segment>indicios</segment><segment>de</segment><segment>que</segment><segment>ese</segment><segment>mercado</segment><segment>se</segment><segment>encuentra</segment><segment>en</segment><segment>auge.</segment><segment>Según</segment><segment>datos</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>consultora</segment><segment>privada</segment><segment>que</segment><segment>audita</segment><segment>la</segment><segment>venta</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>país,</segment><segment>entre</segment><segment>agosto</segment><segment>de</segment><segment>2019</segment><segment>y</segment><segment>agosto</segment><segment>de</segment><segment>2023</segment><segment>el</segment><segment>consumo</segment><segment>de</segment><segment>melatonina</segment><segment>tuvo</segment><segment>un</segment><segment>incremento</segment><segment>constante,</segment><segment>mientras</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>de</segment><segment>zolpidem</segment><segment>fue</segment><segment>sostenido</segment><segment>(D’Ottone,</segment><segment>2023;</segment><segment>García,</segment><segment>2023).</segment><segment>et</segment><segment>al.</segment><segment>Podría</segment><segment>pensarse</segment><segment>el</segment><segment>interés</segment><segment>comercial</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>industria</segment><segment>farmacéutica</segment><segment>en</segment><segment>este</segment><segment>tipo</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>como</segment><segment>la</segment><segment>contracara</segment><segment>directa</segment><segment>del</segment><segment>interés</segment><segment>académico</segment><segment>y</segment><segment>mediático</segment><segment>del</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>y</segment><segment>sus</segment><segment>dificultades</segment><segment>han</segment><segment>sido</segment><segment>objeto</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>últimos</segment><segment>años.</segment><segment>Varios</segment><segment>estudios</segment><segment>académicos</segment><segment>realizados</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>país</segment><segment>desde</segment><segment>2018</segment><segment>en</segment><segment>adelan-</segment><segment>te,</segment><segment>si</segment><segment>bien</segment><segment>parciales</segment><segment>y</segment><segment>no</segment><segment>comparables</segment><segment>entre</segment><segment>sí,</segment><segment>coinciden</segment><segment>en</segment><segment>señalar</segment><segment>que</segment><segment>los</segment><segment>uruguayos</segment><segment>presentan</segment><segment>una</segment><segment>calidad</segment><segment>de</segment><segment>sueño</segment><segment>pobre</segment><segment>o</segment><segment>mala</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>acompaña</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>importante</segment><segment>uso</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos</segment><segment>hip-</segment><segment>,</segment><segment>2023).</segment><segment>El</segment><segment>Ministerio</segment><segment>de</segment><segment>Salud</segment><segment>nóticos</segment><segment>(Del</segment><segment>Bene</segment><segment>Pública</segment><segment>de</segment><segment>Uruguay,</segment><segment>con</segment><segment>motivo</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>celebración</segment><segment>del</segment><segment>Día</segment><segment>Mundial</segment><segment>del</segment><segment>Sueño</segment><segment>de</segment><segment>este</segment><segment>año,</segment><segment>difundió</segment><segment>un</segment><segment>comunicado</segment><segment>informando</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>42,7%</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>uruguayos</segment><segment>presenta</segment><segment>algún</segment><segment>trastorno</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>señalando</segment><segment>la</segment><segment>importancia</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>buen</segment><segment>descanso</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>bienestar</segment><segment>físico</segment><segment>y</segment><segment>mental</segment><segment>(Uruguay,</segment><segment>2025).</segment><segment>Este</segment><segment>comunicado</segment><segment>y</segment><segment>los</segment><segment>resultados</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>estudios</segment><segment>anteriormente</segment><segment>mencionados</segment><segment>fueron</segment><segment>difundidos</segment><segment>ampliamente</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>prensa.</segment><segment>,</segment><segment>2021;</segment><segment>Torterolo</segment><segment>,</segment><segment>2018;</segment><segment>Orellana</segment><segment>et</segment><segment>al.</segment><segment>et</segment><segment>al.</segment><segment>La</segment><segment>relación</segment><segment>recíproca</segment><segment>entre</segment><segment>el</segment><segment>incremento</segment><segment>en</segment><segment>las</segment><segment>ventas</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>expansión</segment><segment>de</segment><segment>patolo-</segment><segment>gías</segment><segment>que</segment><segment>estos</segment><segment>mismos</segment><segment>fármacos</segment><segment>pretenden</segment><segment>mitigar,</segment><segment>no</segment><segment>es</segment><segment>un</segment><segment>fenómeno</segment><segment>restringido</segment><segment>al</segment><segment>Uruguay</segment><segment>y</segment><segment>los</segment><segment>problemas</segment><segment>del</segment><segment>sueño.</segment><segment>De</segment><segment>hecho,</segment><segment>viene</segment><segment>siendo</segment><segment>señalada</segment><segment>desde</segment><segment>hace</segment><segment>al</segment><segment>menos</segment><segment>dos</segment><segment>décadas</segment><segment>por</segment><segment>varios</segment><segment>investigadores</segment><segment>del</segment><segment>campo</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>estudios</segment><segment>farmacéuticos.</segment><segment>Así,</segment><segment>para</segment><segment>Williams,</segment><segment>Martin</segment><segment>y</segment><segment>Gabe</segment><segment>(2011),</segment><segment>la</segment><segment>redefinición</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>problemas</segment><segment>de</segment><segment>salud</segment><segment>como</segment><segment>problemas</segment><segment>pasibles</segment><segment>de</segment><segment>soluciones</segment><segment>farmacológicas</segment><segment>alentada</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>industria</segment><segment>farmacéutica</segment><segment>es</segment><segment>una</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>principales</segment><segment>dimensiones</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>procesos</segment><segment>de</segment><segment>farmaceuticalización</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>sociedades</segment><segment>contemporáneas.</segment><segment>A</segment><segment>través</segment><segment>de</segment><segment>esos</segment><segment>mismos</segment><segment>procesos,</segment><segment>las</segment><segment>distintas</segment><segment>capacidades,</segment><segment>destrezas</segment><segment>y</segment><segment>deficiencias</segment><segment>humanas</segment><segment>son</segment><segment>convertidas</segment><segment>en</segment><segment>oportu-</segment><segment>nidades</segment><segment>de</segment><segment>intervención</segment><segment>farmacéutica.</segment><segment>Autores</segment><segment>como</segment><segment>Conrad</segment><segment>(2007)</segment><segment>han</segment><segment>señalado</segment><segment>críticamente</segment><segment>2</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>marketing</segment><segment>que</segment><segment>la</segment><segment>promoción</segment><segment>de</segment><segment>enfermedades</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>fármacos</segment><segment>que</segment><segment>las</segment><segment>tratan</segment><segment>son</segment><segment>dos</segment><segment>caras</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>misma</segment><segment>moneda.</segment><segment>Según</segment><segment>Moynihan,</segment><segment>Heath</segment><segment>y</segment><segment>Henry</segment><segment>(2002),</segment><segment>la</segment><segment>construcción</segment><segment>social</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>en-</segment><segment>fermedades</segment><segment>ha</segment><segment>sido</segment><segment>reemplazada</segment><segment>por</segment><segment>una</segment><segment>construcción</segment><segment>corporativa</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>patologías,</segment><segment>en</segment><segment>tanto</segment><segment>las</segment><segment>empresas</segment><segment>farmacéuticas</segment><segment>impulsan</segment><segment>activamente</segment><segment>la</segment><segment>definición</segment><segment>de</segment><segment>enfermedades</segment><segment>y</segment><segment>las</segment><segment>promocionan</segment><segment>entre</segment><segment>quienes</segment><segment>prescriben</segment><segment>y</segment><segment>también</segment><segment>entre</segment><segment>quienes</segment><segment>consumen.</segment><segment>El</segment><segment>sueño</segment><segment>y</segment><segment>sus</segment><segment>problemas</segment><segment>son</segment><segment>claramente</segment><segment>otra</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>zonas</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>vida</segment><segment>sobre</segment><segment>las</segment><segment>que</segment><segment>la</segment><segment>industria</segment><segment>farmacéutica</segment><segment>ejerce</segment><segment>su</segment><segment>poderío.</segment><segment>En</segment><segment>nombre</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>cura,</segment><segment>el</segment><segment>tratamiento</segment><segment>y</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>mejora</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>proce-</segment><segment>sos</segment><segment>fisiológicos,</segment><segment>la</segment><segment>captura</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>por</segment><segment>parte</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>compañías</segment><segment>farmacéuticas</segment><segment>lo</segment><segment>ha</segment><segment>convertido</segment><segment>en</segment><segment>materia</segment><segment>de</segment><segment>regulación,</segment><segment>gestión</segment><segment>y</segment><segment>control</segment><segment>mediante</segment><segment>productos</segment><segment>farmacéuticos,</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>influye</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>forma</segment><segment>en</segment><segment>que</segment><segment>los</segment><segment>sujetos</segment><segment>se</segment><segment>regulan,</segment><segment>controlan</segment><segment>y</segment><segment>gobiernan</segment><segment>a</segment><segment>sí</segment><segment>mismos</segment><segment>(Williams,</segment><segment>2011).</segment><segment>Según</segment><segment>Coveney</segment><segment>(2017),</segment><segment>la</segment><segment>farmaceuticalización</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>puede</segment><segment>ser</segment><segment>entendida</segment><segment>como</segment><segment>las</segment><segment>formas</segment><segment>en</segment><segment>que</segment><segment>este</segment><segment>se</segment><segment>convierte</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>objeto</segment><segment>pasible</segment><segment>de</segment><segment>manipulación</segment><segment>o</segment><segment>modulación</segment><segment>mediante</segment><segment>fármacos,</segment><segment>ya</segment><segment>sea</segment><segment>para</segment><segment>inducirlo,</segment><segment>consolidarlo,</segment><segment>impedirlo</segment><segment>o</segment><segment>retrasarlo.</segment><segment>Ese</segment><segment>concepto</segment><segment>es</segment><segment>de</segment><segment>utilidad</segment><segment>para</segment><segment>comprender</segment><segment>la</segment><segment>manipulación</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>todas</segment><segment>las</segment><segment>áreas</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>vida</segment><segment>social</segment><segment>a</segment><segment>través</segment><segment>de</segment><segment>cualquiera</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>formas</segment><segment>por</segment><segment>las</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>fármaco</segment><segment>se</segment><segment>haga</segment><segment>presente.</segment><segment>marketing</segment><segment>En</segment><segment>este</segment><segment>artículo</segment><segment>analizamos,</segment><segment>a</segment><segment>través</segment><segment>del</segment><segment>farmacéutico,</segment><segment>distintos</segment><segment>aspectos</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>farma-</segment><segment>ceuticalización</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay,</segment><segment>reparando</segment><segment>en</segment><segment>las</segment><segment>representaciones</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>que</segment><segment>son</segment><segment>jerar-</segment><segment>quizadas,</segment><segment>amplificadas</segment><segment>y</segment><segment>enfatizadas</segment><segment>por</segment><segment>las</segment><segment>estrategias</segment><segment>promocionales</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>puestas</segment><segment>en</segment><segment>marcha</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>país</segment><segment>desde</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1930</segment><segment>en</segment><segment>adelante.</segment><segment>Se</segment><segment>describe</segment><segment>el</segment><segment>proceso</segment><segment>de</segment><segment>conformación,</segment><segment>crecimiento</segment><segment>y</segment><segment>consolidación</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>mercado</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>farmacológicamente</segment><segment>orientado,</segment><segment>que</segment><segment>pro-</segment><segment>duce</segment><segment>y</segment><segment>reproduce</segment><segment>concepciones</segment><segment>culturales</segment><segment>sobre</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>es</segment><segment>y</segment><segment>debería</segment><segment>ser,</segment><segment>solidarias</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>promesas</segment><segment>vehiculizadas</segment><segment>por</segment><segment>los</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos.</segment><segment>El</segment><segment>Mercado</segment><segment>Del</segment><segment>Sueño</segment><segment>Y</segment><segment>Los</segment><segment>Fármacos</segment><segment>Hipnóticos</segment><segment>En</segment><segment>Uruguay</segment><segment>En</segment><segment>las</segment><segment>sociedades</segment><segment>contemporáneas,</segment><segment>la</segment><segment>creciente</segment><segment>asociación</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>salud</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>felicidad</segment><segment>se</segment><segment>ha</segment><segment>convertido</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>bases</segment><segment>principales</segment><segment>para</segment><segment>la</segment><segment>generación</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>mercado</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>lucra-</segment><segment>tivo.</segment><segment>El</segment><segment>sueño,</segment><segment>o</segment><segment>más</segment><segment>precisamente,</segment><segment>como</segment><segment>señala</segment><segment>Williams</segment><segment>(2011),</segment><segment>la</segment><segment>promesa</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>ha</segment><segment>deve-</segment><segment>nido</segment><segment>una</segment><segment>mercancía,</segment><segment>con</segment><segment>una</segment><segment>amplia</segment><segment>gama</segment><segment>de</segment><segment>productos</segment><segment>destinados</segment><segment>a</segment><segment>mejorar</segment><segment>su</segment><segment>calidad.</segment><segment>Todo</segment><segment>un</segment><segment>complejo</segment><segment>industrial</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>pone</segment><segment>a</segment><segment>disposición</segment><segment>del</segment><segment>consumidor:</segment><segment>colchones</segment><segment>diseñados</segment><segment>con</segment><segment>alta</segment><segment>tecnología,</segment><segment>aplicaciones</segment><segment>de</segment><segment>seguimiento</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>calidad</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>libros</segment><segment>de</segment><segment>autoayuda,</segment><segment>servicios</segment><segment>de</segment><segment>clínicas</segment><segment>y</segment><segment>consultoras</segment><segment>especializadas</segment><segment>en</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>remedios</segment><segment>herbales</segment><segment>y</segment><segment>también,</segment><segment>medica-</segment><segment>mentos.</segment><segment>Se</segment><segment>estima</segment><segment>que</segment><segment>actualmente</segment><segment>el</segment><segment>mercado</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>mueve</segment><segment>unos</segment><segment>600</segment><segment>mil</segment><segment>millones</segment><segment>de</segment><segment>dólares</segment><segment>(French,</segment><segment>2025)</segment><segment>y</segment><segment>se</segment><segment>encuentra</segment><segment>en</segment><segment>crecimiento</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>llamada</segment><segment>“crisis</segment><segment>de</segment><segment>sueño”.</segment><segment>Esa</segment><segment>crisis</segment><segment>caracte-</segment><segment>riza</segment><segment>a</segment><segment>las</segment><segment>sociedades</segment><segment>contemporáneas</segment><segment>cuyos</segment><segment>miembros</segment><segment>se</segment><segment>encuentran</segment><segment>crónicamente</segment><segment>privados</segment><segment>de</segment><segment>sueño,</segment><segment>duermen</segment><segment>menos</segment><segment>que</segment><segment>sus</segment><segment>ancestros</segment><segment>y</segment><segment>poseen</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>de</segment><segment>mala</segment><segment>calidad</segment><segment>(Huebener,</segment><segment>2024).</segment><segment>coaching</segment><segment>La</segment><segment>industria</segment><segment>farmacéutica</segment><segment>ofrece</segment><segment>una</segment><segment>proliferación</segment><segment>de</segment><segment>especialidades</segment><segment>tanto</segment><segment>para</segment><segment>inducir</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>como</segment><segment>para</segment><segment>mantenerlo</segment><segment>o</segment><segment>reducirlo,</segment><segment>en</segment><segment>concordancia</segment><segment>con</segment><segment>un</segment><segment>modelo</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>relación</segment><segment>sueño/vigilia</segment><segment>proveniente</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>biomedicina.</segment><segment>Aunque</segment><segment>la</segment><segment>biomedicina</segment><segment>cuenta</segment><segment>con</segment><segment>otro</segment><segment>tipo</segment><segment>de</segment><segment>intervenciones</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>tratamiento</segment><segment>de</segment><segment>esos</segment><segment>problemas,</segment><segment>como</segment><segment>la</segment><segment>propia</segment><segment>higiene</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>las</segment><segment>especialidades</segment><segment>far-</segment><segment>macéuticas</segment><segment>son,</segment><segment>desde</segment><segment>inicios</segment><segment>del</segment><segment>siglo</segment><segment>XX,</segment><segment>el</segment><segment>recurso</segment><segment>principal</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>tratamientos</segment><segment>para</segment><segment>problemas</segment><segment>del</segment><segment>sueño.</segment><segment>La</segment><segment>participación</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>se</segment><segment>ha</segment><segment>caracterizado</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>generación</segment><segment>permanente</segment><segment>de</segment><segment>nuevos</segment><segment>fármacos.</segment><segment>3</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>La</segment><segment>primera</segment><segment>sustancia</segment><segment>elaborada</segment><segment>y</segment><segment>utilizada</segment><segment>con</segment><segment>fines</segment><segment>hipnóticos,</segment><segment>sedantes</segment><segment>y</segment><segment>anestésicos</segment><segment>fue</segment><segment>el</segment><segment>hi-</segment><segment>drato</segment><segment>de</segment><segment>cloral,</segment><segment>un</segment><segment>derivado</segment><segment>del</segment><segment>alcohol</segment><segment>etílico,</segment><segment>introducido</segment><segment>en</segment><segment>1869.</segment><segment>En</segment><segment>la</segment><segment>década</segment><segment>de</segment><segment>1880,</segment><segment>apare-</segment><segment>cieron</segment><segment>las</segment><segment>sales</segment><segment>de</segment><segment>bromuro,</segment><segment>emparentadas</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>cloral</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>empleaba</segment><segment>como</segment><segment>sedante.</segment><segment>et</segment><segment>al.</segment><segment>El</segment><segment>primer</segment><segment>somnífero</segment><segment>en</segment><segment>tanto</segment><segment>tal,</segment><segment>el</segment><segment>barbital,</segment><segment>conocido</segment><segment>bajo</segment><segment>el</segment><segment>nombre</segment><segment>comercial</segment><segment>de</segment><segment>Veronal,</segment><segment>se</segment><segment>desarrolló</segment><segment>en</segment><segment>1903,</segment><segment>dando</segment><segment>comienzo</segment><segment>a</segment><segment>una</segment><segment>larga</segment><segment>serie</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>conocidos</segment><segment>como</segment><segment>barbitúricos</segment><segment>que</segment><segment>fueron</segment><segment>utilizados</segment><segment>hasta</segment><segment>por</segment><segment>lo</segment><segment>menos</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1970</segment><segment>(Coveney</segment><segment>,</segment><segment>2023;</segment><segment>Dement</segment><segment>y</segment><segment>Vaughan,</segment><segment>2000).</segment><segment>Durante</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1930,</segment><segment>los</segment><segment>barbitúricos</segment><segment>reemplazaron</segment><segment>al</segment><segment>cloral</segment><segment>y</segment><segment>a</segment><segment>los</segment><segment>bromuros,</segment><segment>porque</segment><segment>se</segment><segment>pensaba</segment><segment>que</segment><segment>eran</segment><segment>más</segment><segment>seguros.</segment><segment>Este</segment><segment>conjunto</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>empleaban</segment><segment>para</segment><segment>inducir</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>deprime</segment><segment>el</segment><segment>sistema</segment><segment>nervioso</segment><segment>central,</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>provoca</segment><segment>la</segment><segment>pérdida</segment><segment>de</segment><segment>conciencia.</segment><segment>Además,</segment><segment>en</segment><segment>altas</segment><segment>dosis,</segment><segment>eran</segment><segment>capaces</segment><segment>de</segment><segment>causar</segment><segment>la</segment><segment>muerte.</segment><segment>Otro</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>efectos</segment><segment>no</segment><segment>deseados</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>barbitúricos</segment><segment>es</segment><segment>que</segment><segment>introducían</segment><segment>rápidamente</segment><segment>a</segment><segment>sus</segment><segment>consumidores</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>fatídica</segment><segment>espiral</segment><segment>de</segment><segment>tolerancia</segment><segment>y</segment><segment>adicción.</segment><segment>Una</segment><segment>sola</segment><segment>semana</segment><segment>de</segment><segment>ingesta</segment><segment>de</segment><segment>dosis</segment><segment>regulares</segment><segment>provocaba</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>organismo</segment><segment>se</segment><segment>adaptara</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>droga,</segment><segment>reaccionando</segment><segment>notoriamente</segment><segment>menos</segment><segment>a</segment><segment>sus</segment><segment>propiedades</segment><segment>hipnóticas</segment><segment>y</segment><segment>haciendo</segment><segment>necesario</segment><segment>el</segment><segment>aumento</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>dosis</segment><segment>para</segment><segment>volver</segment><segment>a</segment><segment>obtener</segment><segment>el</segment><segment>efecto</segment><segment>adormecedor.</segment><segment>Estos</segment><segment>riesgos</segment><segment>parecieron</segment><segment>disminuir</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>introducción</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>benzodiazepinas</segment><segment>a</segment><segment>mediados</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1960.</segment><segment>Pensadas</segment><segment>primero</segment><segment>como</segment><segment>ansiolíticos,</segment><segment>tenían</segment><segment>la</segment><segment>ventaja</segment><segment>de</segment><segment>no</segment><segment>provocar</segment><segment>muertes,</segment><segment>incluso</segment><segment>a</segment><segment>dosis</segment><segment>altas,</segment><segment>y</segment><segment>en</segment><segment>principio</segment><segment>se</segment><segment>pensaba</segment><segment>que</segment><segment>no</segment><segment>generaban</segment><segment>tolerancia</segment><segment>ni</segment><segment>adicción.</segment><segment>En</segment><segment>1970,</segment><segment>se</segment><segment>apro-</segment><segment>bó</segment><segment>la</segment><segment>primera</segment><segment>benzodiacepina</segment><segment>como</segment><segment>somnífero,</segment><segment>el</segment><segment>flurazepam,</segment><segment>que</segment><segment>fue</segment><segment>seguida</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>triazolam</segment><segment>(Halcion),</segment><segment>sustancia</segment><segment>que</segment><segment>ha</segment><segment>estado</segment><segment>rodeada</segment><segment>de</segment><segment>polémicas</segment><segment>y</segment><segment>controversias</segment><segment>a</segment><segment>partir</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1980</segment><segment>(Dement</segment><segment>y</segment><segment>Vaughan,</segment><segment>2000).</segment><segment>Prohibido</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>Reino</segment><segment>Unido,</segment><segment>pero</segment><segment>todavía</segment><segment>comercializándose</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>Estados</segment><segment>Unidos</segment><segment>y</segment><segment>en</segment><segment>otros</segment><segment>países,</segment><segment>este</segment><segment>fármaco</segment><segment>ha</segment><segment>sido</segment><segment>vinculado</segment><segment>a</segment><segment>episodios</segment><segment>de</segment><segment>amnesia</segment><segment>y</segment><segment>alucina-</segment><segment>ciones,</segment><segment>así</segment><segment>como</segment><segment>a</segment><segment>episodios</segment><segment>de</segment><segment>violencia</segment><segment>extrema,</segment><segment>incluyendo</segment><segment>suicidios</segment><segment>y</segment><segment>homicidios</segment><segment>(Abraham</segment><segment>y</segment><segment>Sheppard,</segment><segment>1999).</segment><segment>Pero</segment><segment>sin</segment><segment>necesidad</segment><segment>de</segment><segment>provocar</segment><segment>efectos</segment><segment>tan</segment><segment>preocupantes</segment><segment>como</segment><segment>los</segment><segment>del</segment><segment>triazolam,</segment><segment>luego</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>período</segment><segment>de</segment><segment>recepción</segment><segment>entusiasta</segment><segment>por</segment><segment>parte</segment><segment>de</segment><segment>médicos</segment><segment>y</segment><segment>usuarios,</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>conocieron</segment><segment>una</segment><segment>etapa</segment><segment>de</segment><segment>desilusión</segment><segment>a</segment><segment>medida</segment><segment>en</segment><segment>que</segment><segment>proliferaron</segment><segment>reportes</segment><segment>de</segment><segment>casos</segment><segment>de</segment><segment>adicción</segment><segment>y</segment><segment>tolerancia</segment><segment>a</segment><segment>ellas.</segment><segment>Hacia</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1980,</segment><segment>el</segment><segment>desarrollo</segment><segment>de</segment><segment>otro</segment><segment>nuevo</segment><segment>tipo</segment><segment>de</segment><segment>sustancia</segment><segment>hipnótica</segment><segment>renovó</segment><segment>las</segment><segment>esperan-</segment><segment>zas</segment><segment>en</segment><segment>las</segment><segment>intervenciones</segment><segment>farmacológicas</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>insomnio.</segment><segment>De</segment><segment>la</segment><segment>familia</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>imidazopiridinas,</segment><segment>aparecen</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>mercado</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z</segment><segment>(zopiclona,</segment><segment>eszopiclona,</segment><segment>zolpidem,</segment><segment>zaleplon),</segment><segment>llama-</segment><segment>dos</segment><segment>así</segment><segment>porque</segment><segment>sus</segment><segment>nombres</segment><segment>comienzan</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>letra</segment><segment>Z.</segment><segment>Emparentados</segment><segment>con</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>en</segment><segment>virtud</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>similitud</segment><segment>de</segment><segment>sus</segment><segment>efectos,</segment><segment>fueron</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>primer</segment><segment>momento</segment><segment>concebidos</segment><segment>como</segment><segment>un</segment><segment>avance</segment><segment>sustancial</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>tratamiento</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>problemas</segment><segment>del</segment><segment>sueño.</segment><segment>Se</segment><segment>pensaba</segment><segment>que</segment><segment>no</segment><segment>generaban</segment><segment>somnolen-</segment><segment>cia</segment><segment>al</segment><segment>día</segment><segment>siguiente</segment><segment>y</segment><segment>sobre</segment><segment>todo</segment><segment>que</segment><segment>no</segment><segment>generaban</segment><segment>tolerancia</segment><segment>ni</segment><segment>dependencia</segment><segment>física.</segment><segment>Sin</segment><segment>embargo,</segment><segment>estos</segment><segment>mismos</segment><segment>problemas</segment><segment>fueron</segment><segment>identificados</segment><segment>posteriormente</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>uso</segment><segment>de</segment><segment>estos</segment><segment>medicamentos.</segment><segment>En</segment><segment>Uruguay,</segment><segment>estas</segment><segment>distintas</segment><segment>oleadas</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>fueron</segment><segment>introducidas</segment><segment>al</segment><segment>mercado</segment><segment>farmacéutico</segment><segment>por</segment><segment>laboratorios</segment><segment>nacionales</segment><segment>e</segment><segment>internacionales.</segment><segment>En</segment><segment>las</segment><segment>décadas</segment><segment>anteriores</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>llama-</segment><segment>da</segment><segment>revolución</segment><segment>psicofarmacológica</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1950,</segment><segment>existían</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>país</segment><segment>laboratorios</segment><segment>de</segment><segment>capitales</segment><segment>nacionales</segment><segment>que</segment><segment>oficiaban</segment><segment>de</segment><segment>representantes</segment><segment>de</segment><segment>laboratorios</segment><segment>extranjeros.</segment><segment>Ellos</segment><segment>comercializaban</segment><segment>las</segment><segment>moléculas</segment><segment>originales</segment><segment>de</segment><segment>compañías</segment><segment>de</segment><segment>Francia,</segment><segment>Suiza</segment><segment>y</segment><segment>los</segment><segment>Estados</segment><segment>Unidos</segment><segment>producidas</segment><segment>en</segment><segment>las</segment><segment>casas</segment><segment>matrices.</segment><segment>Hacia</segment><segment>mediados</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1950,</segment><segment>la</segment><segment>industria</segment><segment>farmacéutica</segment><segment>nacional</segment><segment>tenía</segment><segment>cierta</segment><segment>capacidad</segment><segment>de</segment><segment>producción</segment><segment>gracias</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>instalación</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>país</segment><segment>de</segment><segment>pequeñas</segment><segment>plantas</segment><segment>industriales</segment><segment>de</segment><segment>laboratorios</segment><segment>extranjeros.</segment><segment>Estos</segment><segment>laboratorios</segment><segment>abarataban</segment><segment>costos</segment><segment>al</segment><segment>realizar</segment><segment>las</segment><segment>etapas</segment><segment>finales</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>producción</segment><segment>de</segment><segment>,</segment><segment>1972).</segment><segment>Desde</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1950</segment><segment>hasta</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1980,</segment><segment>las</segment><segment>filia-</segment><segment>medicamentos</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>país</segment><segment>(Álvarez</segment><segment>et</segment><segment>al.</segment><segment>4</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>les</segment><segment>de</segment><segment>importantes</segment><segment>laboratorios</segment><segment>internacionales</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>encontraban</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay,</segment><segment>actuaban</segment><segment>como</segment><segment>plataforma</segment><segment>para</segment><segment>introducir</segment><segment>sus</segment><segment>productos</segment><segment>al</segment><segment>resto</segment><segment>de</segment><segment>América</segment><segment>del</segment><segment>Sur.</segment><segment>Contaban</segment><segment>con</segment><segment>plantas</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>Roche,</segment><segment>Rhône-Poulenc,</segment><segment>Ciba-Geigy,</segment><segment>Warner</segment><segment>Chilcott,</segment><segment>entre</segment><segment>otros.</segment><segment>Estos</segment><segment>laboratorios</segment><segment>cerraron</segment><segment>las</segment><segment>filiales</segment><segment>uruguayas</segment><segment>durante</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1990</segment><segment>cuando</segment><segment>viró</segment><segment>la</segment><segment>situación</segment><segment>eco-</segment><segment>nómica</segment><segment>y</segment><segment>les</segment><segment>fue</segment><segment>más</segment><segment>conveniente</segment><segment>trasladar</segment><segment>su</segment><segment>producción</segment><segment>regional</segment><segment>a</segment><segment>Brasil</segment><segment>y</segment><segment>Argentina.</segment><segment>Desde</segment><segment>ese</segment><segment>momento,</segment><segment>el</segment><segment>sector</segment><segment>farmacéutico</segment><segment>quedó</segment><segment>bajo</segment><segment>el</segment><segment>liderazgo</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>regionales</segment><segment>y</segment><segment>na-</segment><segment>cionales,</segment><segment>que</segment><segment>volvieron</segment><segment>a</segment><segment>comercializar</segment><segment>las</segment><segment>moléculas</segment><segment>originales</segment><segment>producidas</segment><segment>por</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>internacionales</segment><segment>o</segment><segment>a</segment><segment>comercializar</segment><segment>moléculas</segment><segment>genéricas.</segment><segment>Uruguay,</segment><segment>así</segment><segment>como</segment><segment>los</segment><segment>demás</segment><segment>países</segment><segment>del</segment><segment>mundo,</segment><segment>a</segment><segment>excepción</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>Estados</segment><segment>Unidos</segment><segment>y</segment><segment>Nueva</segment><segment>Ze-</segment><segment>landa,</segment><segment>no</segment><segment>permite</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>directo</segment><segment>al</segment><segment>consumidor</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos</segment><segment>psicotrópicos.</segment><segment>El</segment><segment>Decreto</segment><segment>n.º</segment><segment>18/989</segment><segment>reglamenta</segment><segment>la</segment><segment>información,</segment><segment>publicidad</segment><segment>y</segment><segment>promoción</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos</segment><segment>en</segment><segment>general.</segment><segment>En</segment><segment>su</segment><segment>art.</segment><segment>6,</segment><segment>sobre</segment><segment>estupefacientes</segment><segment>y</segment><segment>psicofármacos,</segment><segment>establece</segment><segment>que</segment><segment>cualquier</segment><segment>forma</segment><segment>de</segment><segment>publicidad</segment><segment>a</segment><segment>población</segment><segment>general</segment><segment>de</segment><segment>estos</segment><segment>medicamentos</segment><segment>está</segment><segment>expresamente</segment><segment>prohibida,</segment><segment>que</segment><segment>los</segment><segment>destinatarios</segment><segment>se-</segment><segment>rán</segment><segment>exclusivamente</segment><segment>profesionales</segment><segment>médicos,</segment><segment>y</segment><segment>que</segment><segment>estos</segment><segment>materiales</segment><segment>deben</segment><segment>contar</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>aprobación</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>autoridad</segment><segment>sanitaria</segment><segment>competente</segment><segment>(Uruguay,</segment><segment>1989).</segment><segment>Sin</segment><segment>embargo,</segment><segment>estos</segment><segment>materiales</segment><segment>circulan</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>servicios</segment><segment>de</segment><segment>salud</segment><segment>y</segment><segment>las</segment><segment>personas</segment><segment>pueden</segment><segment>tener</segment><segment>acceso</segment><segment>a</segment><segment>ellos,</segment><segment>y</segment><segment>así</segment><segment>se</segment><segment>realiza</segment><segment>una</segment><segment>publicidad</segment><segment>indirecta</segment><segment>al</segment><segment>público</segment><segment>en</segment><segment>general.</segment><segment>Apuntes</segment><segment>Metodológicos</segment><segment>En</segment><segment>este</segment><segment>artículo</segment><segment>se</segment><segment>analiza</segment><segment>la</segment><segment>publicidad</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>presente</segment><segment>en</segment><segment>publicaciones</segment><segment>médi-</segment><segment>cas</segment><segment>uruguayas</segment><segment>editadas</segment><segment>desde</segment><segment>1930</segment><segment>hasta</segment><segment>la</segment><segment>actualidad.</segment><segment>Las</segment><segment>publicaciones</segment><segment>relevadas</segment><segment>circularon</segment><segment>en</segment><segment>medios</segment><segment>profesionales</segment><segment>y</segment><segment>académicos</segment><segment>en</segment><segment>distintos</segment><segment>períodos,</segment><segment>siendo</segment><segment>algunas</segment><segment>de</segment><segment>ellas</segment><segment>editadas</segment><segment>hasta</segment><segment>hoy</segment><segment>(Tabla</segment><segment>1).</segment><segment>También</segment><segment>se</segment><segment>consideran</segment><segment>piezas</segment><segment>publicitarias</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>guía</segment><segment>farmacológica</segment><segment>local</segment><segment>de</segment><segment>refe-</segment><segment>rencia</segment><segment>para</segment><segment>los</segment><segment>profesionales,</segment><segment>folletería</segment><segment>y</segment><segment>distintos</segment><segment>materiales</segment><segment>promocionales</segment><segment>recientes</segment><segment>elaborados</segment><segment>por</segment><segment>laboratorios</segment><segment>nacionales</segment><segment>y</segment><segment>regionales</segment><segment>que</segment><segment>circulan</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>servicios</segment><segment>de</segment><segment>salud</segment><segment>del</segment><segment>país.</segment><segment>Cuadro</segment><segment>1</segment><segment>–</segment><segment>Publicaciones</segment><segment>médicas</segment><segment>uruguayas</segment><segment>relevadas</segment><segment>Publicación</segment><segment>Período</segment><segment>relevado</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguayo</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Psiquiatría</segment><segment>del</segment><segment>Uruguay</segment><segment>La</segment><segment>Gaceta</segment><segment>Médica</segment><segment>Revista</segment><segment>Roche</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Clínica</segment><segment>Médica</segment><segment>Tendencias</segment><segment>en</segment><segment>Medicina</segment><segment>Archivos</segment><segment>de</segment><segment>Medicina</segment><segment>Interna</segment><segment>Fuente:</segment><segment>Elaboración</segment><segment>propia.</segment><segment>Farmanuario</segment><segment>De</segment><segment>1933</segment><segment>a</segment><segment>1977</segment><segment>De</segment><segment>1929</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>actualidad</segment><segment>De</segment><segment>1939</segment><segment>a</segment><segment>1953</segment><segment>De</segment><segment>1948</segment><segment>a</segment><segment>1955</segment><segment>De</segment><segment>1947</segment><segment>a</segment><segment>1962</segment><segment>De</segment><segment>1992</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>actualidad</segment><segment>De</segment><segment>1979</segment><segment>a</segment><segment>2015</segment><segment>De</segment><segment>2005</segment><segment>a</segment><segment>2014</segment><segment>Dado</segment><segment>que</segment><segment>los</segment><segment>tipos</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>y</segment><segment>psicofármacos</segment><segment>utilizados</segment><segment>con</segment><segment>fines</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>han</segment><segment>variado</segment><segment>a</segment><segment>lo</segment><segment>largo</segment><segment>del</segment><segment>período,</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>análisis</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>publicidad</segment><segment>seguimos</segment><segment>el</segment><segment>rastro</segment><segment>o</segment><segment>las</segment><segment>“pistas”</segment><segment>dejadas</segment><segment>por</segment><segment>los</segment><segment>fármacos</segment><segment>más</segment><segment>importantes</segment><segment>en</segment><segment>tres</segment><segment>momentos:</segment><segment>de</segment><segment>1930</segment><segment>a</segment><segment>1959,</segment><segment>considerado</segment><segment>el</segment><segment>periodo</segment><segment>premo-</segment><segment>5</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>derno</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>psicofarmacología</segment><segment>e</segment><segment>inaugural</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>psicofarmacología</segment><segment>moderna,</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>que</segment><segment>predomi-</segment><segment>naron</segment><segment>los</segment><segment>barbitúricos;</segment><segment>de</segment><segment>1960</segment><segment>a</segment><segment>1999,</segment><segment>periodo</segment><segment>post</segment><segment>“revolución</segment><segment>psicofarmacológica”</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>que</segment><segment>predominaron</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>y,</segment><segment>por</segment><segment>último,</segment><segment>de</segment><segment>2000</segment><segment>en</segment><segment>adelante,</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>que</segment><segment>predominan</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z.</segment><segment>Resultados</segment><segment>Los</segment><segment>anuncios</segment><segment>relevados</segment><segment>nos</segment><segment>permitieron</segment><segment>identificar</segment><segment>un</segment><segment>“sistema</segment><segment>representacional”</segment><segment>(Metzl,</segment><segment>2003)</segment><segment>de</segment><segment>largo</segment><segment>aliento</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>despliega</segment><segment>al</segment><segment>menos</segment><segment>desde</segment><segment>la</segment><segment>década</segment><segment>de</segment><segment>1930</segment><segment>en</segment><segment>adelante.</segment><segment>Esos</segment><segment>mismos</segment><segment>anuncios</segment><segment>ofrecen</segment><segment>una</segment><segment>construcción</segment><segment>visual</segment><segment>de</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>debe</segment><segment>ser,</segment><segment>de</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>es</segment><segment>esperable</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>hipnóticos,</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>dolencias</segment><segment>y</segment><segment>síntomas</segment><segment>en</segment><segment>las</segment><segment>que</segment><segment>son</segment><segment>útiles</segment><segment>y</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>pacientes</segment><segment>a</segment><segment>los</segment><segment>que</segment><segment>las</segment><segment>prescripciones</segment><segment>van</segment><segment>dirigidas.</segment><segment>Es</segment><segment>decir,</segment><segment>al</segment><segment>mismo</segment><segment>tiempo</segment><segment>que</segment><segment>difunden</segment><segment>información</segment><segment>sobre</segment><segment>las</segment><segment>especialidades</segment><segment>farmacéuticas,</segment><segment>vehiculizan,</segment><segment>enfatizan</segment><segment>y</segment><segment>promueven</segment><segment>nociones</segment><segment>y</segment><segment>visiones</segment><segment>sobre</segment><segment>los</segment><segment>problemas</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>el</segment><segment>bienestar</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>salud.</segment><segment>Además,</segment><segment>invitan</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>acción</segment><segment>de</segment><segment>prescripción</segment><segment>a</segment><segment>tra-</segment><segment>vés</segment><segment>de</segment><segment>fines</segment><segment>a</segment><segment>alcanzar</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>medicación,</segment><segment>conectando</segment><segment>representaciones</segment><segment>provenientes</segment><segment>del</segment><segment>discurso</segment><segment>biomédico</segment><segment>con</segment><segment>representaciones</segment><segment>culturales</segment><segment>más</segment><segment>amplias.</segment><segment>La</segment><segment>correspondencia</segment><segment>hallada</segment><segment>entre</segment><segment>viejos</segment><segment>y</segment><segment>nuevos</segment><segment>anuncios</segment><segment>muestra</segment><segment>la</segment><segment>emergencia</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>mercado</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>país</segment><segment>que</segment><segment>cambia</segment><segment>siguiendo</segment><segment>las</segment><segment>distintas</segment><segment>oleadas</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos.</segment><segment>Hay</segment><segment>un</segment><segment>énfasis</segment><segment>en</segment><segment>distintos</segment><segment>tropos</segment><segment>en</segment><segment>diferentes</segment><segment>momentos,</segment><segment>pero</segment><segment>manteniendo</segment><segment>algunos</segment><segment>temas</segment><segment>a</segment><segment>lo</segment><segment>largo</segment><segment>del</segment><segment>tiempo.</segment><segment>Hidrato</segment><segment>de</segment><segment>Cloral</segment><segment>Y</segment><segment>Barbitúricos:</segment><segment>Dormir</segment><segment>y</segment><segment>muchas</segment><segment>cosas</segment><segment>más</segment><segment>(1930-1959)</segment><segment>marketing</segment><segment>Los</segment><segment>anuncios</segment><segment>más</segment><segment>tempranos,</segment><segment>pertenecientes</segment><segment>al</segment><segment>período</segment><segment>pre-revolución</segment><segment>psicofarmacológica,</segment><segment>sien-</segment><segment>tan</segment><segment>las</segment><segment>bases</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>desarrollo</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>identificando</segment><segment>tropos</segment><segment>o</segment><segment>figuras</segment><segment>recurren-</segment><segment>tes.</segment><segment>Aun</segment><segment>cuando</segment><segment>no</segment><segment>todos</segment><segment>se</segment><segment>definen</segment><segment>a</segment><segment>sí</segment><segment>mismos</segment><segment>como</segment><segment>medicamentos</segment><segment>hipnóticos,</segment><segment>las</segment><segment>referencias</segment><segment>son:</segment><segment>la</segment><segment>noche,</segment><segment>la</segment><segment>idea</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>natural,</segment><segment>la</segment><segment>calma</segment><segment>o</segment><segment>la</segment><segment>tensión</segment><segment>asociada</segment><segment>a</segment><segment>figuras</segment><segment>femeninas,</segment><segment>la</segment><segment>re-</segment><segment>presentación</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>reparador</segment><segment>y</segment><segment>satisfactorio.</segment><segment>Estos</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>como</segment><segment>el</segment><segment>Barpen-</segment><segment>tal</segment><segment>(pentobarbital,</segment><segment>Laboratorio</segment><segment>Eduardo</segment><segment>Máquez</segment><segment>Castro,</segment><segment>Uruguay),</segment><segment>Farmaconal</segment><segment>(Feniletil</segment><segment>Malonil</segment><segment>Carbamida,</segment><segment>Laboratorio</segment><segment>Fármaco</segment><segment>Uruguayo),</segment><segment>Gardenal</segment><segment>(fenobarbital,</segment><segment>Laboratorio</segment><segment>Rhône-Poulenc,</segment><segment>Francia),</segment><segment>Neurinase</segment><segment>(extracto</segment><segment>de</segment><segment>valeriana,</segment><segment>ácido</segment><segment>barbital,</segment><segment>Laboratorios</segment><segment>Génévrier,</segment><segment>Francia)</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>Seconal</segment><segment>Sódico</segment><segment>(secobarbital</segment><segment>sódico,</segment><segment>Eli</segment><segment>Lilly,</segment><segment>Estados</segment><segment>Unidos),</segment><segment>que</segment><segment>contenían</segment><segment>distintos</segment><segment>principios</segment><segment>activos,</segment><segment>conformaban</segment><segment>un</segment><segment>gran</segment><segment>campo</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>sedación.</segment><segment>surmenage</segment><segment>Como</segment><segment>efecto</segment><segment>deseado,</segment><segment>esos</segment><segment>medicamentos</segment><segment>ofrecerían</segment><segment>el</segment><segment>tratamiento</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>serie</segment><segment>amplia</segment><segment>de</segment><segment>diag-</segment><segment>nósticos</segment><segment>e</segment><segment>indicaciones:</segment><segment>irritabilidad,</segment><segment>neurastenia,</segment><segment>epilepsia,</segment><segment>fenómenos</segment><segment>nerviosos</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>menopau-</segment><segment>sia,</segment><segment>dispepsias</segment><segment>nerviosas,</segment><segment>asmas</segment><segment>bronquiales,</segment><segment>,</segment><segment>vómitos</segment><segment>reflejos</segment><segment>(decurrentes</segment><segment>del</segment><segment>emba-</segment><segment>razo</segment><segment>o</segment><segment>de</segment><segment>tuberculosis),</segment><segment>erecciones</segment><segment>nocturnas,</segment><segment>espermatorrea,</segment><segment>convulsiones,</segment><segment>laringitis</segment><segment>estridulosa,</segment><segment>tos</segment><segment>espasmódica,</segment><segment>corea,</segment><segment>síndrome</segment><segment>de</segment><segment>terrores</segment><segment>nocturnos</segment><segment>en</segment><segment>niños</segment><segment>neuropáticos,</segment><segment>epilepsia,</segment><segment>asmas</segment><segment>bronquiales,</segment><segment>incontinencia</segment><segment>nocturna</segment><segment>de</segment><segment>orina,</segment><segment>psicosis</segment><segment>e</segment><segment>hiperexcitabilidad.</segment><segment>Estas</segment><segment>especialidades</segment><segment>farmacéuticas</segment><segment>se</segment><segment>promocionaron</segment><segment>principalmente</segment><segment>como</segment><segment>sedantes</segment><segment>e</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y,</segment><segment>en</segment><segment>menor</segment><segment>medida,</segment><segment>exclusivamente</segment><segment>como</segment><segment>hipnóticos.</segment><segment>Por</segment><segment>ejemplo,</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>anuncio</segment><segment>del</segment><segment>año</segment><segment>1936</segment><segment>(figura</segment><segment>1),</segment><segment>el</segment><segment>fármaco</segment><segment>Neurinase</segment><segment>aparece</segment><segment>presentado</segment><segment>enfatizando</segment><segment>sus</segment><segment>cualidades</segment><segment>de</segment><segment>medicamento</segment><segment>hipnótico.</segment><segment>Sin</segment><segment>embargo,</segment><segment>en</segment><segment>otras</segment><segment>piezas</segment><segment>publicita-</segment><segment>rias,</segment><segment>se</segment><segment>promocionaba</segment><segment>el</segment><segment>mismo</segment><segment>medicamento</segment><segment>por</segment><segment>su</segment><segment>capacidad</segment><segment>de</segment><segment>moderar</segment><segment>la</segment><segment>excesiva</segment><segment>actividad</segment><segment>6</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>cortical,</segment><segment>restablecer</segment><segment>el</segment><segment>equilibrio</segment><segment>nervioso</segment><segment>y</segment><segment>procurar</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>normal.</segment><segment>El</segment><segment>anuncio,</segment><segment>cuyo</segment><segment>eslogan</segment><segment>publicitario</segment><segment>elegido</segment><segment>es</segment><segment>“Neurinase</segment><segment>da</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>natural”,</segment><segment>sorprende</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>sencillez</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>recursos</segment><segment>utilizados.</segment><segment>Los</segment><segment>recursos</segment><segment>resultan</segment><segment>suficientes</segment><segment>para</segment><segment>remarcar</segment><segment>la</segment><segment>promesa</segment><segment>principal</segment><segment>realizada</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>medicamento</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>vez</segment><segment>que</segment><segment>presenta</segment><segment>las</segment><segment>características</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>ideal,</segment><segment>que</segment><segment>no</segment><segment>son</segment><segment>otras</segment><segment>que</segment><segment>la</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>natural.</segment><segment>Figura</segment><segment>1</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Neurinase</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguayo</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>3,</segment><segment>n.</segment><segment>4,</segment><segment>1936.</segment><segment>La</segment><segment>figura</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>ideal</segment><segment>es</segment><segment>también</segment><segment>reconocible</segment><segment>en</segment><segment>otro</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Neurinase</segment><segment>que</segment><segment>circuló</segment><segment>desde</segment><segment>principios</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>década</segment><segment>de</segment><segment>1940</segment><segment>hasta</segment><segment>mediados</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>década</segment><segment>de</segment><segment>1950.</segment><segment>En</segment><segment>esta</segment><segment>pieza</segment><segment>(figura</segment><segment>2),</segment><segment>plagada</segment><segment>de</segment><segment>información</segment><segment>técnica</segment><segment>dirigida</segment><segment>a</segment><segment>los</segment><segment>médicos,</segment><segment>el</segment><segment>eslogan</segment><segment>utilizado</segment><segment>propone</segment><segment>otra</segment><segment>versión</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>ideal,</segment><segment>esta</segment><segment>vez</segment><segment>representado</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>frase</segment><segment>Neurinase</segment><segment>da</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>de</segment><segment>niño”.</segment><segment>“</segment><segment>Figura</segment><segment>2</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Neurinase</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguayo</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>13,</segment><segment>n.</segment><segment>146,</segment><segment>1945.</segment><segment>7</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Al</segment><segment>mismo</segment><segment>tiempo</segment><segment>que</segment><segment>estos</segment><segment>anuncios</segment><segment>transmitían</segment><segment>cómo</segment><segment>debería</segment><segment>ser</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>ideal,</segment><segment>otros</segment><segment>vehiculi-</segment><segment>zaban</segment><segment>cuáles</segment><segment>deberían</segment><segment>ser</segment><segment>las</segment><segment>expectativas</segment><segment>de</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>un</segment><segment>hipnótico</segment><segment>ideal</segment><segment>debería</segment><segment>ser</segment><segment>y</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>médi-</segment><segment>cos</segment><segment>y</segment><segment>consumidores</segment><segment>deberían</segment><segment>esperar</segment><segment>de</segment><segment>él.</segment><segment>Como</segment><segment>sugiere</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Neurotona</segment><segment>Aster</segment><segment>(figura</segment><segment>3),</segment><segment>un</segment><segment>hipnótico</segment><segment>debería</segment><segment>ser</segment><segment>aquel</segment><segment>que</segment><segment>proporciona</segment><segment>“un</segment><segment>sueño</segment><segment>tranquilo,</segment><segment>un</segment><segment>despertar</segment><segment>normal,</segment><segment>sin</segment><segment>pesadez,</segment><segment>sin</segment><segment>acostumbramiento,</segment><segment>ni</segment><segment>acumulación</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos”</segment><segment>y,</segment><segment>sobre</segment><segment>todo,</segment><segment>inocuo.</segment><segment>Figura</segment><segment>3</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Neurotona</segment><segment>Aster</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguayo</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>5,</segment><segment>n.</segment><segment>51,</segment><segment>1937.</segment><segment>Paralelamente,</segment><segment>otros</segment><segment>anuncios</segment><segment>tomaban</segment><segment>el</segment><segment>tema</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>noche</segment><segment>y</segment><segment>del</segment><segment>dormir</segment><segment>como</segment><segment>elementos</segment><segment>clave</segment><segment>para</segment><segment>impulsar</segment><segment>la</segment><segment>noción</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>existencia</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>que,</segment><segment>además</segment><segment>de</segment><segment>sedar,</segment><segment>facilitaban</segment><segment>el</segment><segment>sueño.</segment><segment>Aparecen</segment><segment>dos</segment><segment>formas</segment><segment>de</segment><segment>presentar</segment><segment>la</segment><segment>noche,</segment><segment>una</segment><segment>forma</segment><segment>placentera</segment><segment>y</segment><segment>calma</segment><segment>y</segment><segment>otra</segment><segment>siniestra</segment><segment>y</segment><segment>ominosa,</segment><segment>en</segment><segment>anun-</segment><segment>cios</segment><segment>que</segment><segment>utilizan</segment><segment>imágenes</segment><segment>figurativas.</segment><segment>Dos</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>Gardenal</segment><segment>muestran</segment><segment>esta</segment><segment>aparente</segment><segment>antinomia.</segment><segment>un</segment><segment>murciélago,</segment><segment>la</segment><segment>fachada</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>casa</segment><segment>que</segment><segment>solo</segment><segment>muestra</segment><segment>una</segment><segment>pequeña</segment><segment>El</segment><segment>primero</segment><segment>(figura</segment><segment>4)</segment><segment>muestra</segment><segment>ventana,</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>luna</segment><segment>llena.</segment><segment>La</segment><segment>noche</segment><segment>está</segment><segment>representada</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>color</segment><segment>negro</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>confunde</segment><segment>con</segment><segment>las</segment><segment>alas</segment><segment>del</segment><segment>murciélago,</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>apunta</segment><segment>a</segment><segment>transmitir</segment><segment>lo</segment><segment>tenebroso</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>noche</segment><segment>en</segment><segment>vela.</segment><segment>Figura</segment><segment>4</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Gardenal</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Fuente:</segment><segment>o,</segment><segment>v.</segment><segment>8,</segment><segment>n.</segment><segment>88,</segment><segment>1940.</segment><segment>8</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>Mientras</segment><segment>tanto,</segment><segment>el</segment><segment>segundo</segment><segment>anuncio</segment><segment>del</segment><segment>mismo</segment><segment>medicamento</segment><segment>(figura</segment><segment>5)</segment><segment>representa</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>alcan-</segment><segment>zado</segment><segment>a</segment><segment>través</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>de</segment><segment>alguien</segment><segment>que</segment><segment>duerme</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>cama</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>noche</segment><segment>estrellada</segment><segment>que</segment><segment>no</segment><segment>solo</segment><segment>envuelve</segment><segment>a</segment><segment>quien</segment><segment>duerme,</segment><segment>sino</segment><segment>también</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>imagen</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>neurona.</segment><segment>Cabe</segment><segment>resaltar</segment><segment>que</segment><segment>este</segment><segment>anuncio</segment><segment>explicita</segment><segment>una</segment><segment>mirada</segment><segment>biologicista</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>mediante</segment><segment>la</segment><segment>presencia</segment><segment>del</segment><segment>sistema</segment><segment>nervioso</segment><segment>representado</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>neurona</segment><segment>desplazada</segment><segment>del</segment><segment>sujeto</segment><segment>durmiente.</segment><segment>Adelanta,</segment><segment>así,</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>año</segment><segment>1944</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>Azize</segment><segment>(2008)</segment><segment>observó</segment><segment>en</segment><segment>publicidades</segment><segment>contemporáneas:</segment><segment>una</segment><segment>visión</segment><segment>fisicalista</segment><segment>de</segment><segment>“trastornos</segment><segment>del</segment><segment>cerebro”</segment><segment>que</segment><segment>conviven</segment><segment>con</segment><segment>un</segment><segment>cuerpo</segment><segment>de</segment><segment>representaciones</segment><segment>que</segment><segment>remiten</segment><segment>al</segment><segment>ca-</segment><segment>rácter</segment><segment>moral</segment><segment>de</segment><segment>estas</segment><segment>“enfermedades”.</segment><segment>Precisamente,</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>deja</segment><segment>entrever</segment><segment>un</segment><segment>proceso</segment><segment>de</segment><segment>cons-</segment><segment>trucción</segment><segment>social</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>problemas</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>como</segment><segment>propios</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>sujeto</segment><segment>gobernado</segment><segment>por</segment><segment>sus</segment><segment>nervios.</segment><segment>No</segment><segment>por</segment><segment>casualidad,</segment><segment>varios</segment><segment>medicamentos</segment><segment>contenían</segment><segment>la</segment><segment>referencia</segment><segment>al</segment><segment>sistema</segment><segment>nervioso</segment><segment>incluso</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>propio</segment><segment>nombre</segment><segment>(por</segment><segment>ejemplo,</segment><segment>Neurotona,</segment><segment>Neurinase,</segment><segment>Neurosom).</segment><segment>Figura</segment><segment>5</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Gardenal</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguayo</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>11,</segment><segment>n.</segment><segment>128,</segment><segment>1944.</segment><segment>La</segment><segment>figura</segment><segment>del</segment><segment>durmiente</segment><segment>se</segment><segment>convertirá</segment><segment>luego</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>imagen</segment><segment>recurrente,</segment><segment>y</segment><segment>se</segment><segment>presentará</segment><segment>a</segment><segment>veces</segment><segment>neu-</segment><segment>tra,</segment><segment>hablando</segment><segment>en</segment><segment>términos</segment><segment>de</segment><segment>género,</segment><segment>y</segment><segment>otras</segment><segment>veces</segment><segment>representando</segment><segment>claramente</segment><segment>a</segment><segment>un</segment><segment>hombre</segment><segment>o</segment><segment>a</segment><segment>una</segment><segment>mujer</segment><segment>dormida.</segment><segment>Las</segment><segment>tempranas</segment><segment>representaciones</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>mujer</segment><segment>durmiente,</segment><segment>como</segment><segment>la</segment><segment>que</segment><segment>aparece</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Neurosom</segment><segment>(figura</segment><segment>6),</segment><segment>son</segment><segment>la</segment><segment>contracara</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>serie</segment><segment>de</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>sedantes</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>que</segment><segment>aparecen</segment><segment>figuras</segment><segment>de</segment><segment>mujeres</segment><segment>crispadas.</segment><segment>Figura</segment><segment>6</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Neurosom</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>7,</segment><segment>n.</segment><segment>82,</segment><segment>y</segment><segment>v.</segment><segment>8,</segment><segment>n.</segment><segment>88,</segment><segment>1940.</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguayo</segment><segment>9</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Las</segment><segment>figuras</segment><segment>utilizadas</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>décadas</segment><segment>de</segment><segment>1930</segment><segment>y</segment><segment>1940</segment><segment>sentaron</segment><segment>las</segment><segment>bases</segment><segment>para</segment><segment>una</segment><segment>“gramática”</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>promoción</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>afianzará</segment><segment>y</segment><segment>se</segment><segment>profundizará</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>llegada,</segment><segment>primero,</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>hipnóticas</segment><segment>y,</segment><segment>luego,</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z.</segment><segment>A</segment><segment>partir</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1950,</segment><segment>alrededor</segment><segment>del</segment><segment>momento</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>“revolución</segment><segment>psicofarmacológica”,</segment><segment>los</segment><segment>anuncios</segment><segment>se</segment><segment>tornan</segment><segment>más</segment><segment>concretos,</segment><segment>se</segment><segment>subraya</segment><segment>la</segment><segment>indicación</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>insomnio</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>efecto</segment><segment>específico</segment><segment>para</segment><segment>hacer</segment><segment>dormir.</segment><segment>Se</segment><segment>siguen</segment><segment>utilizando</segment><segment>imágenes</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>noche,</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>cama,</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>ideal,</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>representación</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>figura</segment><segment>durmiente.</segment><segment>En</segment><segment>cuanto</segment><segment>al</segment><segment>género</segment><segment>de</segment><segment>esa</segment><segment>figura,</segment><segment>se</segment><segment>mantiene</segment><segment>la</segment><segment>representación</segment><segment>femenina,</segment><segment>pero</segment><segment>también</segment><segment>se</segment><segment>empieza</segment><segment>a</segment><segment>introducir</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>masculina,</segment><segment>sugiriendo</segment><segment>que,</segment><segment>en</segment><segment>realidad,</segment><segment>el</segment><segment>problema</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>atañe</segment><segment>a</segment><segment>todos.</segment><segment>Figura</segment><segment>7</segment><segment>-</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Duplisedan</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Psiquiatría</segment><segment>del</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>19,</segment><segment>n.</segment><segment>2,</segment><segment>1952.</segment><segment>Otro</segment><segment>ejemplo</segment><segment>de</segment><segment>esa</segment><segment>nueva</segment><segment>gramática</segment><segment>es</segment><segment>un</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Noctec</segment><segment>(hidrato</segment><segment>de</segment><segment>cloral),</segment><segment>publicado</segment><segment>en</segment><segment>1954.</segment><segment>En</segment><segment>el</segment><segment>anuncio,</segment><segment>se</segment><segment>observan</segment><segment>tres</segment><segment>imágenes</segment><segment>de</segment><segment>figuras</segment><segment>durmientes,</segment><segment>dos</segment><segment>del</segment><segment>sexo</segment><segment>femenino</segment><segment>y</segment><segment>una</segment><segment>del</segment><segment>sexo</segment><segment>masculino.</segment><segment>El</segment><segment>lema</segment><segment>publicitario</segment><segment>“sueño</segment><segment>profundo</segment><segment>y</segment><segment>reparador</segment><segment>para</segment><segment>pacientes</segment><segment>de</segment><segment>todas</segment><segment>las</segment><segment>edades”</segment><segment>refuerza</segment><segment>la</segment><segment>idea</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>fármaco</segment><segment>hipnótico</segment><segment>orientado</segment><segment>a</segment><segment>un</segment><segment>público</segment><segment>amplio.</segment><segment>A</segment><segment>la</segment><segment>vez,</segment><segment>el</segment><segment>mismo</segment><segment>anuncio</segment><segment>destina</segment><segment>un</segment><segment>espacio</segment><segment>considerable</segment><segment>a</segment><segment>negar</segment><segment>efectos</segment><segment>adversos</segment><segment>(“sin</segment><segment>efectos</segment><segment>desagrada-</segment><segment>bles</segment><segment>al</segment><segment>día</segment><segment>siguiente”,</segment><segment>“no</segment><segment>afecta</segment><segment>las</segment><segment>funciones</segment><segment>vitales”,</segment><segment>“no</segment><segment>está</segment><segment>contraindicado</segment><segment>en</segment><segment>enfermedades</segment><segment>del</segment><segment>corazón,</segment><segment>el</segment><segment>hígado</segment><segment>o</segment><segment>los</segment><segment>riñones”,</segment><segment>“rara</segment><segment>vez</segment><segment>produce</segment><segment>excitación</segment><segment>preliminar”,</segment><segment>“no</segment><segment>es</segment><segment>probable</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>produzca</segment><segment>fenómenos</segment><segment>de</segment><segment>adicción,</segment><segment>tolerancia</segment><segment>ni</segment><segment>acumulación”)</segment><segment>que</segment><segment>podemos</segment><segment>suponer</segment><segment>eran</segment><segment>preocupaciones</segment><segment>recurrentes</segment><segment>respecto</segment><segment>a</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>en</segment><segment>circulación.</segment><segment>Figura</segment><segment>8</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Noctec</segment><segment>El</segment><segment>Día</segment><segment>Médico</segment><segment>Uruguayo</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>21,</segment><segment>n.</segment><segment>252,</segment><segment>1954.</segment><segment>10</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>marketing</segment><segment>En</segment><segment>suma,</segment><segment>este</segment><segment>tipo</segment><segment>de</segment><segment>publicidad</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>barbitúricos</segment><segment>preanuncia</segment><segment>la</segment><segment>aparición</segment><segment>en</segment><segment>años</segment><segment>venideros</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>específico,</segment><segment>transmitiendo</segment><segment>cómo</segment><segment>debería</segment><segment>ser</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>ideal,</segment><segment>cuáles</segment><segment>deberían</segment><segment>ser</segment><segment>las</segment><segment>expectativas</segment><segment>de</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>un</segment><segment>hipnótico</segment><segment>ideal</segment><segment>debería</segment><segment>ser,</segment><segment>y</segment><segment>qué</segment><segment>beneficios</segment><segment>los</segment><segment>médicos</segment><segment>prescrip-</segment><segment>tores</segment><segment>y</segment><segment>consumidores</segment><segment>deberían</segment><segment>esperar</segment><segment>del</segment><segment>medicamento.</segment><segment>Ante</segment><segment>los</segment><segment>efectos</segment><segment>secundarios</segment><segment>asociados</segment><segment>a</segment><segment>estos</segment><segment>fármacos,</segment><segment>no</segment><segment>sorprende</segment><segment>que</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>hayan</segment><segment>sido</segment><segment>recibidas</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>medicina</segment><segment>uruguaya</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1960</segment><segment>con</segment><segment>optimismo</segment><segment>(Bielli</segment><segment>,</segment><segment>2017).</segment><segment>A</segment><segment>nivel</segment><segment>local,</segment><segment>se</segment><segment>pasa</segment><segment>a</segment><segment>estudiar</segment><segment>sus</segment><segment>perfiles,</segment><segment>ventajas</segment><segment>y</segment><segment>desventajas</segment><segment>en</segment><segment>comparación</segment><segment>con</segment><segment>los</segment><segment>barbitúricos;</segment><segment>como</segment><segment>resultado,</segment><segment>la</segment><segment>valoraci-</segment><segment>ón</segment><segment>general</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>realiza</segment><segment>de</segment><segment>ellas</segment><segment>es</segment><segment>muy</segment><segment>positiva,</segment><segment>se</segment><segment>insiste</segment><segment>en</segment><segment>que</segment><segment>producen</segment><segment>efectos</segment><segment>secundarios</segment><segment>mínimos,</segment><segment>y</segment><segment>empiezan</segment><segment>a</segment><segment>cobrar</segment><segment>cada</segment><segment>vez</segment><segment>más</segment><segment>protagonismo</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>materiales</segment><segment>promocionales</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>farmacéuticos.</segment><segment>Benzodiacepinas:</segment><segment>Dormir</segment><segment>y</segment><segment>dormir</segment><segment>(1960-1999)</segment><segment>et</segment><segment>al.</segment><segment>En</segment><segment>este</segment><segment>periodo,</segment><segment>las</segment><segment>benzodiazepinas</segment><segment>pasan</segment><segment>a</segment><segment>ocupar</segment><segment>un</segment><segment>espacio</segment><segment>creciente</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>clínica</segment><segment>médica</segment><segment>uruguaya,</segment><segment>hecho</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>refleja</segment><segment>en</segment><segment>su</segment><segment>presencia</segment><segment>publicitaria</segment><segment>en</segment><segment>las</segment><segment>publicaciones</segment><segment>más</segment><segment>relevantes</segment><segment>del</segment><segment>medio.</segment><segment>Los</segment><segment>anuncios</segment><segment>aparecen</segment><segment>vinculados</segment><segment>al</segment><segment>doble</segment><segment>perfil</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas:</segment><segment>ansiolíticos</segment><segment>y</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>vez</segment><segment>hipnóticos.</segment><segment>Por</segment><segment>ejemplo,</segment><segment>un</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Quiatril</segment><segment>(un</segment><segment>“derivado</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>benzodiazepina”)</segment><segment>di-</segment><segment>fundido</segment><segment>en</segment><segment>1962</segment><segment>refiere</segment><segment>que</segment><segment>dicho</segment><segment>medicamento</segment><segment>“promete</segment><segment>tener</segment><segment>amplia</segment><segment>utilización</segment><segment>en</segment><segment>terapéutica</segment><segment>psiquiátrica”</segment><segment>y</segment><segment>menciona</segment><segment>nada</segment><segment>menos</segment><segment>que</segment><segment>ocho</segment><segment>indicaciones:</segment><segment>síndromes</segment><segment>ansiosos,</segment><segment>fobias,</segment><segment>obsesio-</segment><segment>nes,</segment><segment>síndromes</segment><segment>depresivos,</segment><segment>organoneurosis,</segment><segment>síndrome</segment><segment>hipomaníaco,</segment><segment>epilepsia,</segment><segment>insomnio</segment><segment>rebelde.</segment><segment>Figura</segment><segment>9</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Quiatril</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Psiquiatría</segment><segment>del</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>27,</segment><segment>n.</segment><segment>162,</segment><segment>1962.</segment><segment>Pocos</segment><segment>anuncios</segment><segment>promocionan</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>solo</segment><segment>como</segment><segment>hipnóticos.</segment><segment>Un</segment><segment>ejemplo</segment><segment>es</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Mogadon</segment><segment>(nitrazepam),</segment><segment>difundido</segment><segment>en</segment><segment>1969.</segment><segment>Se</segment><segment>trata</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>anuncio</segment><segment>con</segment><segment>muy</segment><segment>poca</segment><segment>información</segment><segment>en</segment><segment>comparación</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Quiatril;</segment><segment>lo</segment><segment>único</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>lee</segment><segment>es</segment><segment>el</segment><segment>nombre</segment><segment>comercial,</segment><segment>el</segment><segment>nombre</segment><segment>del</segment><segment>laboratorio,</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>le</segment><segment>“un</segment><segment>nuevo</segment><segment>estilo</segment><segment>de</segment><segment>sueño…</segment><segment>El</segment><segment>más</segment><segment>parecido</segment><segment>al</segment><segment>sueño</segment><segment>natural”.</segment><segment>La</segment><segment>frase</segment><segment>es</segment><segment>entrecortada</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>imagen</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>figura</segment><segment>durmiente,</segment><segment>una</segment><segment>reproducción</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>escultura</segment><segment>“La</segment><segment>Noche”</segment><segment>de</segment><segment>Miguel</segment><segment>Ángel</segment><segment>(1526).</segment><segment>Apela,</segment><segment>así,</segment><segment>a</segment><segment>una</segment><segment>obra</segment><segment>de</segment><segment>arte</segment><segment>finamente</segment><segment>trabajada</segment><segment>en</segment><segment>sus</segment><segment>detalles</segment><segment>para</segment><segment>sugerir</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>inducido</segment><segment>por</segment><segment>Mogadon</segment><segment>parece</segment><segment>tan</segment><segment>real</segment><segment>como</segment><segment>la</segment><segment>estatua</segment><segment>durmiente.</segment><segment>11</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Figura</segment><segment>10</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Mogadon</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Psiquiatría</segment><segment>del</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>34,</segment><segment>n.</segment><segment>202,</segment><segment>1969.</segment><segment>Un</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Dormicum</segment><segment>(midazolam)</segment><segment>de</segment><segment>1989</segment><segment>presenta</segment><segment>un</segment><segment>ojo</segment><segment>abierto,</segment><segment>con</segment><segment>distintas</segment><segment>franjas</segment><segment>con</segment><segment>matices</segment><segment>de</segment><segment>color</segment><segment>gris</segment><segment>negro</segment><segment>que</segment><segment>aluden</segment><segment>a</segment><segment>las</segment><segment>horas</segment><segment>que</segment><segment>pasan</segment><segment>durante</segment><segment>la</segment><segment>noche.</segment><segment>Esta</segment><segment>sería</segment><segment>una</segment><segment>representación</segment><segment>gráfica</segment><segment>del</segment><segment>dicho</segment><segment>“no</segment><segment>pegué</segment><segment>un</segment><segment>ojo</segment><segment>en</segment><segment>toda</segment><segment>la</segment><segment>noche”.</segment><segment>Los</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>benzodiace-</segment><segment>pinas</segment><segment>empiezan</segment><segment>así</segment><segment>a</segment><segment>representar</segment><segment>el</segment><segment>insomnio,</segment><segment>o</segment><segment>cómo</segment><segment>es</segment><segment>permanecer</segment><segment>despierto</segment><segment>durante</segment><segment>la</segment><segment>noche.</segment><segment>La</segment><segment>figura</segment><segment>es</segment><segment>acompañada</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>lema</segment><segment>“para</segment><segment>dormir</segment><segment>naturalmente”.</segment><segment>Figura</segment><segment>11</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Dormicum</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Psiquiatría</segment><segment>del</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>54,</segment><segment>n.</segment><segment>318,</segment><segment>1989.</segment><segment>En</segment><segment>ese</segment><segment>momento,</segment><segment>también</segment><segment>empieza</segment><segment>a</segment><segment>aparecer</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>anuncios</segment><segment>una</segment><segment>asociación</segment><segment>entre</segment><segment>lograr</segment><segment>un</segment><segment>mejor</segment><segment>sueño</segment><segment>como</segment><segment>estrategia</segment><segment>para</segment><segment>lograr</segment><segment>una</segment><segment>mejor</segment><segment>vigilia.</segment><segment>Eso</segment><segment>se</segment><segment>observa,</segment><segment>por</segment><segment>ejemplo,</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Psiquiatría</segment><segment>del</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Insomnium</segment><segment>(triazolam)</segment><segment>del</segment><segment>mismo</segment><segment>año</segment><segment>1989,</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>única</segment><segment>indicación</segment><segment>como</segment><segment>hipnótico,</segment><segment>Uruguay</segment><segment>y</segment><segment>acompañado</segment><segment>del</segment><segment>lema</segment><segment>“la</segment><segment>calidad</segment><segment>del</segment><segment>día</segment><segment>se</segment><segment>logra</segment><segment>durante</segment><segment>la</segment><segment>noche”</segment><segment>(</segment><segment>,</segment><segment>1989,</segment><segment>v.</segment><segment>54,</segment><segment>n.</segment><segment>318).</segment><segment>Se</segment><segment>trata</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>página</segment><segment>entera,</segment><segment>con</segment><segment>letras</segment><segment>blancas</segment><segment>y</segment><segment>fondo</segment><segment>oscuro,</segment><segment>sin</segment><segment>imágenes.</segment><segment>De</segment><segment>este</segment><segment>modo,</segment><segment>la</segment><segment>medicación</segment><segment>para</segment><segment>dormir</segment><segment>empieza</segment><segment>a</segment><segment>asociarse</segment><segment>a</segment><segment>una</segment><segment>vida</segment><segment>diurna</segment><segment>más</segment><segment>satisfactoria</segment><segment>y</segment><segment>productiva.</segment><segment>12</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>En</segment><segment>síntesis,</segment><segment>los</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>del</segment><segment>período</segment><segment>conjugan</segment><segment>representaciones</segment><segment>del</segment><segment>propio</segment><segment>insomnio</segment><segment>con</segment><segment>aquellas</segment><segment>sobre</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>dormir,</segment><segment>relanzan</segment><segment>la</segment><segment>noción</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>natural,</segment><segment>e</segment><segment>in-</segment><segment>corporan</segment><segment>las</segment><segment>expectativas</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>vigilia</segment><segment>provechosa.</segment><segment>Pero</segment><segment>surgiría</segment><segment>un</segment><segment>escollo:</segment><segment>los</segment><segment>efectos</segment><segment>secun-</segment><segment>darios</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>en</segment><segment>torno</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>somnolencia</segment><segment>diurna</segment><segment>y</segment><segment>su</segment><segment>perfil</segment><segment>adictivo,</segment><segment>causante</segment><segment>de</segment><segment>tolerancia</segment><segment>y</segment><segment>dependencia.</segment><segment>Es</segment><segment>recién</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>1990</segment><segment>que</segment><segment>la</segment><segment>prescripción</segment><segment>de</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>emerge</segment><segment>como</segment><segment>un</segment><segment>problema,</segment><segment>y</segment><segment>a</segment><segment>partir</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>años</segment><segment>2000</segment><segment>son</segment><segment>desplazadas</segment><segment>como</segment><segment>terapéu-</segment><segment>,</segment><segment>2017).</segment><segment>Los</segment><segment>nuevos</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z</segment><segment>(zopiclona,</segment><segment>eszopiclona,</segment><segment>tica</segment><segment>de</segment><segment>primera</segment><segment>elección</segment><segment>(Bielli</segment><segment>zolpidem,</segment><segment>zaleplon)</segment><segment>pasan</segment><segment>entonces</segment><segment>a</segment><segment>ocupar</segment><segment>un</segment><segment>rol</segment><segment>destacado</segment><segment>tanto</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>clínica</segment><segment>médica</segment><segment>como</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>farmacéutico,</segment><segment>resaltando</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>material</segment><segment>promocional</segment><segment>su</segment><segment>perfil</segment><segment>no</segment><segment>benzodiacepínico</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>ausencia</segment><segment>de</segment><segment>somnolencia</segment><segment>diurna</segment><segment>como</segment><segment>efecto</segment><segment>de</segment><segment>su</segment><segment>consumo.</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>Z:</segment><segment>Dormir</segment><segment>y</segment><segment>cumplir</segment><segment>(desde</segment><segment>2000</segment><segment>hasta</segment><segment>la</segment><segment>actualidad)</segment><segment>marketing</segment><segment>et</segment><segment>al.</segment><segment>Los</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>este</segment><segment>periodo</segment><segment>se</segment><segment>caracterizan</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>indicación</segment><segment>única,</segment><segment>el</segment><segment>efecto</segment><segment>hipnótico</segment><segment>espe-</segment><segment>cífico</segment><segment>y</segment><segment>tienen</segment><segment>como</segment><segment>figuras</segment><segment>recurrentes</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>femenina,</segment><segment>durmiente</segment><segment>o</segment><segment>despierta,</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>repre-</segment><segment>sentación</segment><segment>del</segment><segment>dormir.</segment><segment>A</segment><segment>la</segment><segment>vez,</segment><segment>abundan</segment><segment>en</segment><segment>imágenes</segment><segment>y</segment><segment>colores,</segment><segment>en</segment><segment>contraste</segment><segment>con</segment><segment>los</segment><segment>antiguos</segment><segment>Tendencias</segment><segment>en</segment><segment>anuncios</segment><segment>en</segment><segment>blanco</segment><segment>y</segment><segment>negro.</segment><segment>En</segment><segment>el</segment><segment>año</segment><segment>2008,</segment><segment>por</segment><segment>ejemplo,</segment><segment>se</segment><segment>observaron</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>Lunox</segment><segment>Medicina</segment><segment>(eszopiclona)</segment><segment>aparecido</segment><segment>en</segment><segment>y</segment><segment>de</segment><segment>Nocte</segment><segment>(zolpidem)</segment><segment>publicado</segment><segment>en</segment><segment>Farmanuario</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>volumen</segment><segment>de</segment><segment>octubre.</segment><segment>El</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Lunox</segment><segment>muestra</segment><segment>básicamente</segment><segment>el</segment><segment>nombre</segment><segment>co-</segment><segment>mercial,</segment><segment>el</segment><segment>principio</segment><segment>activo,</segment><segment>el</segment><segment>laboratorio</segment><segment>y</segment><segment>una</segment><segment>figura</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>mujer</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>cama</segment><segment>disfrutando</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>placentero.</segment><segment>En</segment><segment>contrapartida,</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Nocte</segment><segment>tiene</segment><segment>como</segment><segment>fondo</segment><segment>la</segment><segment>imagen</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>noche</segment><segment>al</segment><segment>aire</segment><segment>libre,</segment><segment>bajo</segment><segment>las</segment><segment>estrellas,</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>ilustración</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>luna</segment><segment>antecediendo</segment><segment>el</segment><segment>nombre</segment><segment>comercial</segment><segment>del</segment><segment>fármaco.</segment><segment>Este</segment><segment>anuncio</segment><segment>contiene</segment><segment>además</segment><segment>las</segment><segment>siguientes</segment><segment>frases:</segment><segment>“induce</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>de</segment><segment>forma</segment><segment>rápida”,</segment><segment>“sin</segment><segment>sedación</segment><segment>significativa</segment><segment>durante</segment><segment>el</segment><segment>día”,</segment><segment>“alta</segment><segment>eficacia</segment><segment>en</segment><segment>insomnios”</segment><segment>y</segment><segment>“comodidad</segment><segment>posológica”.</segment><segment>La</segment><segment>publicidad</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z</segment><segment>se</segment><segment>vuelve</segment><segment>más</segment><segment>intensa</segment><segment>a</segment><segment>partir</segment><segment>de</segment><segment>2010,</segment><segment>retomando</segment><segment>algunas</segment><segment>figuras</segment><segment>utilizadas</segment><segment>en</segment><segment>las</segment><segment>publicidades</segment><segment>de</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>previas.</segment><segment>Enfatiza,</segment><segment>por</segment><segment>un</segment><segment>lado,</segment><segment>sus</segment><segment>ventajas</segment><segment>en</segment><segment>comparación</segment><segment>con</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas,</segment><segment>y,</segment><segment>por</segment><segment>otro,</segment><segment>los</segment><segment>resultados</segment><segment>obtenidos</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>medicación</segment><segment>al</segment><segment>despertar.</segment><segment>Es</segment><segment>decir,</segment><segment>si</segment><segment>bien</segment><segment>sigue</segment><segment>presente</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>del</segment><segment>durmiente,</segment><segment>como</segment><segment>se</segment><segment>observa</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Somit</segment><segment>(zolpidem,</segment><segment>laboratorio</segment><segment>Gador)</segment><segment>de</segment><segment>2013,</segment><segment>reproduce</segment><segment>una</segment><segment>mujer</segment><segment>durmiendo</segment><segment>plácidamente;</segment><segment>el</segment><segment>acento</segment><segment>está</segment><segment>puesto</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>día.</segment><segment>Eso</segment><segment>se</segment><segment>representa</segment><segment>en</segment><segment>este</segment><segment>caso</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>imagen</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>color</segment><segment>blanco</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>utiliza</segment><segment>de</segment><segment>fondo</segment><segment>y</segment><segment>por</segment><segment>la</segment><segment>frase</segment><segment>“para</segment><segment>que</segment><segment>un</segment><segment>buen</segment><segment>dormir</segment><segment>culmine</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>lúcido</segment><segment>despertar”,</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>refiere</segment><segment>al</segment><segment>estado</segment><segment>de</segment><segment>vigilia</segment><segment>logrado</segment><segment>luego</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>producido</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>fármaco.</segment><segment>Más</segment><segment>abajo,</segment><segment>el</segment><segment>lema</segment><segment>publicitario</segment><segment>“primer</segment><segment>y</segment><segment>único</segment><segment>agente</segment><segment>no</segment><segment>benzodiazepínico</segment><segment>diseñado</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>tratamiento</segment><segment>del</segment><segment>insomnio”</segment><segment>cumple</segment><segment>la</segment><segment>función</segment><segment>de</segment><segment>distinguir</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas,</segment><segment>dando</segment><segment>por</segment><segment>supuesto</segment><segment>que</segment><segment>no</segment><segment>poseen</segment><segment>los</segment><segment>mismos</segment><segment>efectos</segment><segment>adversos</segment><segment>que</segment><segment>estas.</segment><segment>Además,</segment><segment>realza</segment><segment>la</segment><segment>idea</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>especificidad</segment><segment>del</segment><segment>zolpidem</segment><segment>para</segment><segment>tratar</segment><segment>el</segment><segment>insomnio</segment><segment>al</segment><segment>punto</segment><segment>de</segment><segment>presentarlo</segment><segment>como</segment><segment>el</segment><segment>producto</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>diseño</segment><segment>científico</segment><segment>y</segment><segment>tecnológico</segment><segment>expreso</segment><segment>y</segment><segment>preciso.</segment><segment>13</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Figura</segment><segment>12</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Somit</segment><segment>Archivos</segment><segment>de</segment><segment>Medicina</segment><segment>Interna</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>35,</segment><segment>n.</segment><segment>2,</segment><segment>p.</segment><segment>56,</segment><segment>2013.</segment><segment>El</segment><segment>énfasis</segment><segment>puesto</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>promoción</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>día</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>vigilia</segment><segment>aparece</segment><segment>también</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Siprax</segment><segment>(eszopiclona,</segment><segment>Urufarma)</segment><segment>de</segment><segment>2011.</segment><segment>En</segment><segment>el</segment><segment>anuncio,</segment><segment>tanto</segment><segment>el</segment><segment>lema</segment><segment>publicitario</segment><segment>como</segment><segment>la</segment><segment>imagen</segment><segment>juegan</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>doble</segment><segment>sentido</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>palabra</segment><segment>sueño,</segment><segment>en</segment><segment>tanto</segment><segment>realización</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>anhelo</segment><segment>y</segment><segment>en</segment><segment>tanto</segment><segment>acto</segment><segment>de</segment><segment>dormir.</segment><segment>La</segment><segment>esperanza</segment><segment>vehiculizada</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>anuncio</segment><segment>se</segment><segment>despliega</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>plano</segment><segment>de</segment><segment>dos</segment><segment>logros</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>presentan</segment><segment>como</segment><segment>inseparables:</segment><segment>un</segment><segment>día</segment><segment>disfrutable</segment><segment>como</segment><segment>el</segment><segment>que</segment><segment>representa</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>fotografía</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>mujer</segment><segment>disfrutando</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>día</segment><segment>despejado</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>playa</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>alcanzado</segment><segment>durante</segment><segment>la</segment><segment>noche.</segment><segment>Figura</segment><segment>13</segment><segment>–</segment><segment>Anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Siprax</segment><segment>.</segment><segment>Revista</segment><segment>de</segment><segment>Psiquiatría</segment><segment>del</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Fuente:</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>75,</segment><segment>n.</segment><segment>1,</segment><segment>p.</segment><segment>5,</segment><segment>2011.</segment><segment>En</segment><segment>2024,</segment><segment>una</segment><segment>campaña</segment><segment>del</segment><segment>laboratorio</segment><segment>Gador</segment><segment>distribuyó</segment><segment>al</segment><segment>menos</segment><segment>cinco</segment><segment>fascículos</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>pu-</segment><segment>blicaron</segment><segment>cuentos</segment><segment>del</segment><segment>autor</segment><segment>uruguayo</segment><segment>Julio</segment><segment>César</segment><segment>Castro,</segment><segment>más</segment><segment>conocido</segment><segment>como</segment><segment>(1928-2003),</segment><segment>quien</segment><segment>escribió</segment><segment>cuentos</segment><segment>cómicos</segment><segment>y</segment><segment>creó</segment><segment>personajes</segment><segment>con</segment><segment>difusión</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>televisión</segment><segment>y</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>teatro.</segment><segment>Estos</segment><segment>cuentos,</segment><segment>relativos</segment><segment>al</segment><segment>sueño,</segment><segment>mezclan</segment><segment>humor</segment><segment>y</segment><segment>fantasía</segment><segment>y</segment><segment>no</segment><segment>hacen</segment><segment>referencia</segment><segment>a</segment><segment>ningún</segment><segment>fármaco.</segment><segment>Sin</segment><segment>embargo,</segment><segment>tras</segment><segment>leerlos,</segment><segment>los</segment><segment>lectores</segment><segment>se</segment><segment>encuentran</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>publicidad</segment><segment>del</segment><segment>Somit</segment><segment>(zolpidem)</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>con-</segment><segment>tratapa.</segment><segment>El</segment><segment>Somit</segment><segment>viene,</segment><segment>entonces,</segment><segment>por</segment><segment>añadidura.</segment><segment>Juceca</segment><segment>14</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>Una</segment><segment>tremendidad</segment><segment>para</segment><segment>el</segment><segment>sueño,</segment><segment>Figura</segment><segment>14</segment><segment>–</segment><segment>Fascículo</segment><segment>n.</segment><segment>4,</segment><segment>editado</segment><segment>por</segment><segment>Planeta</segment><segment>y</segment><segment>Laboratorios</segment><segment>Gador,</segment><segment>2024.</segment><segment>Tapa</segment><segment>y</segment><segment>contratapa.</segment><segment>Fuente:</segment><segment>Planeta</segment><segment>y</segment><segment>Laboratorios</segment><segment>Gador,</segment><segment>2024.</segment><segment>Este</segment><segment>anuncio</segment><segment>de</segment><segment>Somit</segment><segment>presenta</segment><segment>una</segment><segment>diferencia</segment><segment>con</segment><segment>los</segment><segment>anuncios</segment><segment>anteriores</segment><segment>respecto</segment><segment>a</segment><segment>cómo</segment><segment>el</segment><segment>anhelo</segment><segment>de</segment><segment>sueño</segment><segment>es</segment><segment>representado.</segment><segment>Su</segment><segment>eslogan</segment><segment>es</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>cumplido</segment><segment>y,</segment><segment>aunque</segment><segment>repite</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>dur-</segment><segment>miente</segment><segment>femenina,</segment><segment>el</segment><segment>énfasis</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>cumplimiento</segment><segment>vincula</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>deber.</segment><segment>Es</segment><segment>un</segment><segment>juego</segment><segment>de</segment><segment>pala-</segment><segment>bras:</segment><segment>cumplo</segment><segment>porque</segment><segment>el</segment><segment>medicamento</segment><segment>cumple</segment><segment>y</segment><segment>me</segment><segment>hace</segment><segment>dormir,</segment><segment>pero</segment><segment>a</segment><segment>su</segment><segment>vez</segment><segment>yo</segment><segment>también</segment><segment>cumplo</segment><segment>con</segment><segment>este</segment><segment>deber</segment><segment>de</segment><segment>tener</segment><segment>que</segment><segment>dormir.</segment><segment>En</segment><segment>letra</segment><segment>chica</segment><segment>se</segment><segment>afirma</segment><segment>que</segment><segment>el</segment><segment>medicamento</segment><segment>resulta</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>avance</segment><segment>tecnológico</segment><segment>que</segment><segment>permite</segment><segment>su</segment><segment>diseño</segment><segment>específico</segment><segment>como</segment><segment>hipnótico,</segment><segment>por</segment><segment>lo</segment><segment>cual</segment><segment>la</segment><segment>expectativa</segment><segment>sobre</segment><segment>su</segment><segment>efecto</segment><segment>queda</segment><segment>bien</segment><segment>definida.</segment><segment>El</segment><segment>laboratorio</segment><segment>informa</segment><segment>así</segment><segment>al</segment><segment>prescriptor</segment><segment>que</segment><segment>ofrece</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>fár-</segment><segment>maco</segment><segment>la</segment><segment>inducción</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>como</segment><segment>forma</segment><segment>de</segment><segment>terapia,</segment><segment>pero</segment><segment>también</segment><segment>como</segment><segment>aliado</segment><segment>para</segment><segment>cumplir</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>mandato</segment><segment>del</segment><segment>sueño,</segment><segment>del</segment><segment>acto</segment><segment>de</segment><segment>dormir</segment><segment>como</segment><segment>un</segment><segment>deber.</segment><segment>Esa</segment><segment>noción</segment><segment>se</segment><segment>observa</segment><segment>también</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>publicidad</segment><segment>del</segment><segment>laboratorio</segment><segment>Megalabs,</segment><segment>distribuida</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>servicios</segment><segment>de</segment><segment>salud</segment><segment>en</segment><segment>2025.</segment><segment>Un</segment><segment>folleto</segment><segment>a</segment><segment>doble</segment><segment>cara</segment><segment>presenta,</segment><segment>en</segment><segment>una</segment><segment>de</segment><segment>ellas,</segment><segment>la</segment><segment>imagen</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>hombre</segment><segment>durmien-</segment><segment>do</segment><segment>y</segment><segment>una</segment><segment>mujer</segment><segment>despierta,</segment><segment>y</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>otra,</segment><segment>por</segment><segment>escrito,</segment><segment>las</segment><segment>características</segment><segment>y</segment><segment>ventajas</segment><segment>del</segment><segment>medicamento.</segment><segment>Las</segment><segment>imágenes</segment><segment>del</segment><segment>hombre</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>mujer</segment><segment>representan</segment><segment>como</segment><segment>una</segment><segment>derivación</segment><segment>lógica</segment><segment>los</segment><segment>efectos</segment><segment>positivos</segment><segment>del</segment><segment>buen</segment><segment>sueño</segment><segment>sobre</segment><segment>la</segment><segment>vigilia.</segment><segment>El</segment><segment>usuario</segment><segment>dormirá</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>noche</segment><segment>y</segment><segment>podrá</segment><segment>trabajar</segment><segment>radiante</segment><segment>al</segment><segment>otro</segment><segment>día,</segment><segment>además</segment><segment>de</segment><segment>tener</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>instantáneo.</segment><segment>Aquí</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>está</segment><segment>orientado</segment><segment>a</segment><segment>un</segment><segment>propósito</segment><segment>de</segment><segment>eficiencia</segment><segment>y</segment><segment>productividad,</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>fármaco</segment><segment>funciona</segment><segment>como</segment><segment>mediador</segment><segment>entre</segment><segment>el</segment><segment>durmiente</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>despierto,</segment><segment>que</segment><segment>garan-</segment><segment>tiza</segment><segment>no</segment><segment>solo</segment><segment>el</segment><segment>acto</segment><segment>de</segment><segment>dormir</segment><segment>en</segment><segment>sí</segment><segment>mismo,</segment><segment>sino</segment><segment>también</segment><segment>el</segment><segment>rendimiento</segment><segment>resultante</segment><segment>del</segment><segment>buen</segment><segment>dormir.</segment><segment>Figura</segment><segment>15</segment><segment>–</segment><segment>Folleto</segment><segment>de</segment><segment>Sucedal</segment><segment>(Zolpidem)</segment><segment>de</segment><segment>Megalabs</segment><segment>15</segment><segment>Fuente:</segment><segment>Distribuido</segment><segment>en</segment><segment>servicios</segment><segment>de</segment><segment>salud</segment><segment>de</segment><segment>Uruguay</segment><segment>en</segment><segment>2025.</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>En</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>15,</segment><segment>el</segment><segment>momento</segment><segment>de</segment><segment>dormir</segment><segment>está</segment><segment>representado</segment><segment>de</segment><segment>dos</segment><segment>formas.</segment><segment>Por</segment><segment>un</segment><segment>lado,</segment><segment>a</segment><segment>través</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>hombre</segment><segment>y</segment><segment>la</segment><segment>leyenda</segment><segment>“un</segment><segment>sueño</segment><segment>instantáneo”.</segment><segment>Por</segment><segment>otro,</segment><segment>el</segment><segment>momento</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>actividad</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>mañana</segment><segment>siguiente</segment><segment>está</segment><segment>retratado</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>imagen</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>mujer</segment><segment>sonriente</segment><segment>y</segment><segment>vestida</segment><segment>como</segment><segment>trabajadora</segment><segment>de</segment><segment>cuello</segment><segment>blanco,</segment><segment>con</segment><segment>la</segment><segment>leyenda</segment><segment>“una</segment><segment>mañana</segment><segment>radiante”.</segment><segment>Así,</segment><segment>la</segment><segment>figura</segment><segment>presenta</segment><segment>la</segment><segment>ecuación</segment><segment>sueño/</segment><segment>vigilia</segment><segment>como</segment><segment>válida</segment><segment>para</segment><segment>ambos</segment><segment>géneros.</segment><segment>En</segment><segment>suma,</segment><segment>el</segment><segment>efecto</segment><segment>inductor</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>insomnio</segment><segment>ocasional</segment><segment>y</segment><segment>crónico</segment><segment>es</segment><segment>predominante</segment><segment>en</segment><segment>los</segment><segment>anuncios</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>medicamentos</segment><segment>Z.</segment><segment>Esto</segment><segment>pone</segment><segment>al</segment><segment>insomnio</segment><segment>en</segment><segment>sí</segment><segment>mismo</segment><segment>como</segment><segment>objeto</segment><segment>de</segment><segment>intervención</segment><segment>farmacológica</segment><segment>independiente</segment><segment>de</segment><segment>otros</segment><segment>problemas</segment><segment>de</segment><segment>salud.</segment><segment>Pero,</segment><segment>además,</segment><segment>esa</segment><segment>inducción</segment><segment>es</segment><segment>lograda</segment><segment>rápidamente</segment><segment>luego</segment><segment>de</segment><segment>ingerido.</segment><segment>Los</segment><segment>materiales</segment><segment>promocionales</segment><segment>destacan</segment><segment>su</segment><segment>eficiencia</segment><segment>farmacológi-</segment><segment>ca</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>noche</segment><segment>y</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>día:</segment><segment>la</segment><segment>vigilia</segment><segment>cobra</segment><segment>protagonismo</segment><segment>como</segment><segment>un</segment><segment>estado</segment><segment>libre</segment><segment>de</segment><segment>efectos</segment><segment>secunda-</segment><segment>rios</segment><segment>para</segment><segment>estar</segment><segment>despierto,</segment><segment>consciente</segment><segment>y</segment><segment>productivo.</segment><segment>Consideraciones</segment><segment>Finales</segment><segment>Las</segment><segment>estrategias</segment><segment>publicitarias</segment><segment>utilizadas</segment><segment>por</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>farmacéuticos</segment><segment>en</segment><segment>el</segment><segment>Uruguay</segment><segment>para</segment><segment>la</segment><segment>promoción</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>impulsaron</segment><segment>el</segment><segment>surgimiento,</segment><segment>consolidación</segment><segment>y</segment><segment>crecimiento</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>marketing</segment><segment>mercado</segment><segment>que</segment><segment>no</segment><segment>solo</segment><segment>es</segment><segment>un</segment><segment>mercado</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos,</segment><segment>sino</segment><segment>también</segment><segment>un</segment><segment>mercado</segment><segment>del</segment><segment>sueño.</segment><segment>El</segment><segment>simultáneo</segment><segment>de</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>de</segment><segment>ideales</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>es</segment><segment>su</segment><segment>característica</segment><segment>principal.</segment><segment>Fue</segment><segment>clave</segment><segment>para</segment><segment>ello</segment><segment>el</segment><segment>despliegue</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>proceso</segment><segment>de</segment><segment>distinción</segment><segment>paulatina</segment><segment>del</segment><segment>problema</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>falta</segment><segment>de</segment><segment>sueño</segment><segment>como</segment><segment>un</segment><segment>problema</segment><segment>independiente</segment><segment>y</segment><segment>separable</segment><segment>de</segment><segment>otros</segment><segment>tipos</segment><segment>de</segment><segment>diagnósticos.</segment><segment>Esto</segment><segment>acompañó</segment><segment>la</segment><segment>evolución</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>concepción</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>problemas</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>como</segment><segment>un</segment><segment>síntoma</segment><segment>primario</segment><segment>o</segment><segment>secundario</segment><segment>de</segment><segment>otros</segment><segment>problemas</segment><segment>de</segment><segment>salud,</segment><segment>una</segment><segment>delimitación</segment><segment>conceptual</segment><segment>que</segment><segment>aún</segment><segment>no</segment><segment>está</segment><segment>saldada</segment><segment>(Coveney,</segment><segment>Williams</segment><segment>y</segment><segment>Gabe,</segment><segment>2019).</segment><segment>La</segment><segment>profundidad</segment><segment>temporal</segment><segment>de</segment><segment>ciertos</segment><segment>elementos</segment><segment>como</segment><segment>la</segment><segment>antinomia</segment><segment>entre</segment><segment>sueño</segment><segment>farmacológico</segment><segment>y</segment><segment>sueño</segment><segment>natural,</segment><segment>que</segment><segment>aparece</segment><segment>tempranamente</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>década</segment><segment>de</segment><segment>1930</segment><segment>y</segment><segment>se</segment><segment>mantiene</segment><segment>hasta</segment><segment>hoy,</segment><segment>es</segment><segment>un</segment><segment>aspecto</segment><segment>fundamental</segment><segment>de</segment><segment>ese</segment><segment>mercado</segment><segment>que</segment><segment>nos</segment><segment>habla</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>existencia</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>cultura</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>atravesada</segment><segment>por</segment><segment>contradicciones</segment><segment>fundantes.</segment><segment>Como</segment><segment>afirma</segment><segment>Martin</segment><segment>(2011),</segment><segment>la</segment><segment>categoría</segment><segment>sueño</segment><segment>natural</segment><segment>es</segment><segment>posible</segment><segment>solo</segment><segment>en</segment><segment>tanto</segment><segment>que</segment><segment>se</segment><segment>diferencia</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>artificial,</segment><segment>es</segment><segment>decir,</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>me-</segment><segment>dicado</segment><segment>inducido</segment><segment>por</segment><segment>los</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos.</segment><segment>Los</segment><segment>anuncios</segment><segment>juegan</segment><segment>con</segment><segment>esta</segment><segment>antinomia,</segment><segment>intentando</segment><segment>ir</segment><segment>más</segment><segment>allá</segment><segment>de</segment><segment>ella</segment><segment>y</segment><segment>prometiendo,</segment><segment>a</segment><segment>pesar</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>clara</segment><segment>aporía,</segment><segment>un</segment><segment>sueño</segment><segment>natural</segment><segment>idealizado</segment><segment>que</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>gramática</segment><segment>de</segment><segment>nuestra</segment><segment>época</segment><segment>actual</segment><segment>se</segment><segment>reconoce</segment><segment>también</segment><segment>como</segment><segment>aquel</segment><segment>que</segment><segment>es</segment><segment>rápido,</segment><segment>proporciona</segment><segment>un</segment><segment>buen</segment><segment>descanso</segment><segment>y</segment><segment>brinda</segment><segment>un</segment><segment>buen</segment><segment>despertar.</segment><segment>Este</segment><segment>mercado</segment><segment>explota</segment><segment>y</segment><segment>mercantiliza</segment><segment>el</segment><segment>deseo</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>por</segment><segment>el</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>sí</segment><segment>mismo</segment><segment>(Martin,</segment><segment>2011).</segment><segment>Y</segment><segment>lo</segment><segment>que</segment><segment>los</segment><segment>laboratorios</segment><segment>ofrecen</segment><segment>es</segment><segment>una</segment><segment>forma,</segment><segment>como</segment><segment>refiere</segment><segment>uno</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>anuncios</segment><segment>analizados,</segment><segment>de</segment><segment>cum-</segment><segment>plir</segment><segment>ese</segment><segment>deseo.</segment><segment>Claro</segment><segment>está</segment><segment>que,</segment><segment>en</segment><segment>un</segment><segment>giro</segment><segment>reciente</segment><segment>de</segment><segment>este</segment><segment>mercado,</segment><segment>cumplir</segment><segment>con</segment><segment>ese</segment><segment>deseo</segment><segment>es</segment><segment>tam-</segment><segment>bién</segment><segment>cumplir</segment><segment>con</segment><segment>otros</segment><segment>deberes,</segment><segment>o</segment><segment>al</segment><segment>menos</segment><segment>con</segment><segment>el</segment><segment>deber</segment><segment>de</segment><segment>convertirnos</segment><segment>en</segment><segment>durmientes</segment><segment>eficientes</segment><segment>y</segment><segment>autónomos</segment><segment>para</segment><segment>poder</segment><segment>trabajar</segment><segment>y</segment><segment>rendir</segment><segment>más</segment><segment>(Triebl,</segment><segment>2012).</segment><segment>Ya</segment><segment>no</segment><segment>se</segment><segment>trata</segment><segment>solamente</segment><segment>de</segment><segment>una</segment><segment>ne-</segment><segment>cesidad</segment><segment>biológica,</segment><segment>sino</segment><segment>de</segment><segment>un</segment><segment>objeto</segment><segment>de</segment><segment>perfeccionamiento,</segment><segment>un</segment><segment>aliado</segment><segment>para</segment><segment>la</segment><segment>mejora</segment><segment>continua</segment><segment>y</segment><segment>el</segment><segment>bienestar,</segment><segment>un</segment><segment>medio</segment><segment>para</segment><segment>un</segment><segment>fin.</segment><segment>El</segment><segment>sueño</segment><segment>se</segment><segment>muestra,</segment><segment>entonces,</segment><segment>sujeto</segment><segment>a</segment><segment>la</segment><segment>cultura</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>productivi-</segment><segment>dad</segment><segment>constante</segment><segment>como</segment><segment>imperativo</segment><segment>social,</segment><segment>económico</segment><segment>y</segment><segment>político</segment><segment>(Williams,</segment><segment>2011)</segment><segment>y</segment><segment>solo</segment><segment>es</segment><segment>promovido</segment><segment>y</segment><segment>exaltado</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>medida</segment><segment>en</segment><segment>que</segment><segment>es</segment><segment>un</segment><segment>medio</segment><segment>para</segment><segment>alcanzar</segment><segment>una</segment><segment>vigilia</segment><segment>eficiente</segment><segment>(Huebener,</segment><segment>2024).</segment><segment>En</segment><segment>síntesis,</segment><segment>el</segment><segment>proceso</segment><segment>de</segment><segment>farmaceuticalización</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>visto</segment><segment>a</segment><segment>través</segment><segment>de</segment><segment>las</segment><segment>piezas</segment><segment>publicitarias</segment><segment>de</segment><segment>los</segment><segment>fármacos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>hace</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>un</segment><segment>objeto</segment><segment>modulable</segment><segment>y</segment><segment>gobernable,</segment><segment>orien-</segment><segment>tado</segment><segment>por</segment><segment>valores</segment><segment>en</segment><segment>competencia</segment><segment>cuyos</segment><segment>énfasis</segment><segment>varían</segment><segment>a</segment><segment>lo</segment><segment>largo</segment><segment>del</segment><segment>período</segment><segment>analizado.</segment><segment>16</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>Referencias</segment><segment>The</segment><segment>Therapeutic</segment><segment>Nightmare:</segment><segment>The</segment><segment>Battle</segment><segment>Over</segment><segment>the</segment><segment>World’s</segment><segment>Most</segment><segment>Controversial</segment><segment>Sleeping</segment><segment>Pill.</segment><segment>ABRAHAM,</segment><segment>John;</segment><segment>SHEPPARD,</segment><segment>Julie.</segment><segment>London:</segment><segment>Earthscan</segment><segment>Publications,</segment><segment>1999.</segment><segment>ISBN</segment><segment>1853836508.</segment><segment>ticas.</segment><segment>Tomo</segment><segment>I.</segment><segment>ÁLVAREZ,</segment><segment>Héctor;</segment><segment>GRASSO,</segment><segment>W.;</segment><segment>MARTÍNEZ,</segment><segment>R.;</segment><segment>PLOTTIER,</segment><segment>J.</segment><segment>L.;</segment><segment>SAPORITI,</segment><segment>J.</segment><segment>Laboratorio</segment><segment>de</segment><segment>especialidades</segment><segment>farmacéu-</segment><segment>1972.</segment><segment>Tesis</segment><segment>-</segment><segment>Facultad</segment><segment>de</segment><segment>Ciencias</segment><segment>Económicas</segment><segment>y</segment><segment>Administración,</segment><segment>Universidad</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>República,</segment><segment>Montevi-</segment><segment>deo,</segment><segment>Uruguay,</segment><segment>1972.</segment><segment>Mana,</segment><segment>AZIZE,</segment><segment>Rogerio</segment><segment>Lopes.</segment><segment>Uma</segment><segment>neuro-weltanschauung?</segment><segment>Fisicalismo</segment><segment>e</segment><segment>subjetividade</segment><segment>na</segment><segment>divulgação</segment><segment>de</segment><segment>doenças</segment><segment>e</segment><segment>medica-</segment><segment>mentos</segment><segment>do</segment><segment>cérebro.</segment><segment>v.</segment><segment>14,</segment><segment>n.</segment><segment>1,</segment><segment>2008.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://www.scielo.br/j/mana/a/pd86Ft4MqvKnWRCLtm-</segment><segment>7CkWN/?lang=pt.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025</segment><segment>Physis,</segment><segment>BIELLI,</segment><segment>Andrea;</segment><segment>BACCI,</segment><segment>Pilar;</segment><segment>BRUNO,</segment><segment>Gabriela;</segment><segment>CALISTO,</segment><segment>Nancy;</segment><segment>NAVARRO,</segment><segment>Santiago.</segment><segment>La</segment><segment>controversia</segment><segment>científico-técnica</segment><segment>v.</segment><segment>27,</segment><segment>n.</segment><segment>4,</segment><segment>2017.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>ht-</segment><segment>sobre</segment><segment>las</segment><segment>benzodiacepinas</segment><segment>en</segment><segment>profesionales</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>salud</segment><segment>pública</segment><segment>de</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>The</segment><segment>medicalisation</segment><segment>of</segment><segment>society:</segment><segment>on</segment><segment>the</segment><segment>transformation</segment><segment>of</segment><segment>human</segment><segment>conditions</segment><segment>into</segment><segment>treatable</segment><segment>disor-</segment><segment>tps://doi.org/10.1590/S0103-73312017000400005.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>23</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>ders</segment><segment>CONRAD,</segment><segment>Peter.</segment><segment>.</segment><segment>Baltimore:</segment><segment>Johns</segment><segment>Hopkins</segment><segment>University</segment><segment>Press,</segment><segment>2007.</segment><segment>ISBN:</segment><segment>080188585X.</segment><segment>News</segment><segment>Medical</segment><segment>Lifesciences</segment><segment>COVENEY,</segment><segment>Catherine.</segment><segment>Pharmaceuticalisation</segment><segment>of</segment><segment>today’s</segment><segment>sleep.</segment><segment>Entrevista.</segment><segment>,</segment><segment>04</segment><segment>abr.</segment><segment>2017.</segment><segment>Dis-</segment><segment>ponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://www.news-medical.net/news/20170404/Pharmaceuticalisation-of-todays-sleep.aspx.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>Technosleep:</segment><segment>frontiers,</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>fictions,</segment><segment>futures</segment><segment>COVENEY,</segment><segment>Catherine;</segment><segment>GREANEY,</segment><segment>Michael;</segment><segment>HSU,</segment><segment>Eric.</segment><segment>L.;</segment><segment>MEADOWS,</segment><segment>Robert;</segment><segment>WILLIAMS,</segment><segment>Simon</segment><segment>J.</segment><segment>.</segment><segment>Cham:</segment><segment>Palgrave</segment><segment>Macmillan,</segment><segment>2023.</segment><segment>Sociology</segment><segment>of</segment><segment>health</segment><segment>&amp;</segment><segment>illness</segment><segment>COVENEY,</segment><segment>Catherine;</segment><segment>WILLIAMS,</segment><segment>Simon</segment><segment>J.;</segment><segment>GABE,</segment><segment>Jonathan.</segment><segment>Medicalisation,</segment><segment>pharmaceuticalisation,</segment><segment>or</segment><segment>both?</segment><segment>Exploring</segment><segment>the</segment><segment>medical</segment><segment>management</segment><segment>of</segment><segment>sleeplessness</segment><segment>as</segment><segment>insomnia.</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>41,</segment><segment>n.</segment><segment>2,</segment><segment>p.</segment><segment>266–284,</segment><segment>2019.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://doi.org/10.1111/1467-9566.12820.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>24</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>D’OTTONE,</segment><segment>Álvaro.</segment><segment>COVID</segment><segment>y</segment><segment>salud</segment><segment>mental:</segment><segment>3</segment><segment>años</segment><segment>de</segment><segment>experiencia</segment><segment>mundial.</segment><segment>In:</segment><segment>MESA</segment><segment>DE</segment><segment>INTERCAMBIO</segment><segment>“PANDEMIA</segment><segment>Y</segment><segment>PSICOFÁRMACOS</segment><segment>EN</segment><segment>URUGUAY”,</segment><segment>2023,</segment><segment>Montevideo,</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://psico.edu.uy/noticias/pandemia-</segment><segment>-y-psicofarmacos-en-uruguay-segunda-mesa-de-intercambio.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>DEL</segment><segment>BENE,</segment><segment>Chiara;</segment><segment>CÉSPEDES,</segment><segment>Lucas;</segment><segment>SANDOYA,</segment><segment>Edgardo;</segment><segment>PEDEMONTE,</segment><segment>Marisa.</segment><segment>Calidad</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>la</segment><segment>población</segment><segment>gene-</segment><segment>ral.</segment><segment>In:</segment><segment>XVII</segment><segment>CONGRESO</segment><segment>INTERNACIONAL</segment><segment>DE</segment><segment>MEDICINA</segment><segment>DEL</segment><segment>SUEÑO</segment><segment>-</segment><segment>FLASS,</segment><segment>2018,</segment><segment>Punta</segment><segment>del</segment><segment>Este,</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://universidad.claeh.edu.uy/medicina/2019/05/20/calidad-del-sueno-en-la-poblacion-general.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>The</segment><segment>Promise</segment><segment>of</segment><segment>Sleep:</segment><segment>a</segment><segment>Pioneer</segment><segment>in</segment><segment>Sleep</segment><segment>Medicine</segment><segment>Explores</segment><segment>the</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>Vital</segment><segment>Connection</segment><segment>Between</segment><segment>Health,</segment><segment>Happiness,</segment><segment>and</segment><segment>a</segment><segment>Good</segment><segment>Night’s</segment><segment>Sleep.</segment><segment>DEMENT,</segment><segment>William</segment><segment>C.;</segment><segment>VAUGHAN,</segment><segment>Christopher</segment><segment>C.</segment><segment>New</segment><segment>York:</segment><segment>Delacorte</segment><segment>Press,</segment><segment>2000.</segment><segment>ISBN</segment><segment>9780-440509011.</segment><segment>FRENCH,</segment><segment>Laura.</segment><segment>The</segment><segment>economics</segment><segment>of</segment><segment>sleep.</segment><segment>World</segment><segment>Finance,</segment><segment>29</segment><segment>ene.</segment><segment>2025.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://www.worldfinance.com/</segment><segment>special-reports/the-economics-of-sleep.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>18</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>GARCÍA,</segment><segment>Juan</segment><segment>Pablo.</segment><segment>Informe</segment><segment>de</segment><segment>grupo</segment><segment>de</segment><segment>investigación.</segment><segment>In:</segment><segment>MESA</segment><segment>DE</segment><segment>INTERCAMBIO</segment><segment>“PANDEMIA</segment><segment>Y</segment><segment>PSICOFÁRMACOS</segment><segment>EN</segment><segment>URUGUAY”,</segment><segment>2023,</segment><segment>Montevideo,</segment><segment>Uruguay.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://universidad.claeh.edu.uy/medicina/2023/11/03/</segment><segment>como-fue-el-uso-de-psicofarmacos-en-la-pandemia/.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>Restless</segment><segment>in</segment><segment>Sleep</segment><segment>Country.</segment><segment>Imagination</segment><segment>and</segment><segment>the</segment><segment>Cultural</segment><segment>Politics</segment><segment>of</segment><segment>Sleep.</segment><segment>HUEBENER,</segment><segment>Paul.</segment><segment>In</segment><segment>en’s</segment><segment>University</segment><segment>Press,</segment><segment>2024.</segment><segment>ISBN</segment><segment>978-0-2280-2039-4.</segment><segment>in</segment><segment>an</segment><segment>Age</segment><segment>of</segment><segment>Psychopharmacology</segment><segment>MARTIN,</segment><segment>E.</segment><segment>Sleepless</segment><segment>in</segment><segment>America.</segment><segment>METZL,</segment><segment>Jonathan</segment><segment>M.</segment><segment>Duke</segment><segment>University</segment><segment>Press,</segment><segment>2003.</segment><segment>ISBN:</segment><segment>0-8223-3061-X.</segment><segment>BMJ</segment><segment>(Clinical</segment><segment>research</segment><segment>ed.)</segment><segment>Montreal:</segment><segment>McGill-Que-</segment><segment>Pharmaceutical</segment><segment>Self:</segment><segment>The</segment><segment>Global</segment><segment>Shaping</segment><segment>of</segment><segment>Experience</segment><segment>Prozac</segment><segment>on</segment><segment>the</segment><segment>couch:</segment><segment>prescribing</segment><segment>gender</segment><segment>in</segment><segment>the</segment><segment>era</segment><segment>of</segment><segment>modern</segment><segment>drugs</segment><segment>:</segment><segment>JENKINS,</segment><segment>Janis</segment><segment>H.</segment><segment>(Ed.)</segment><segment>.</segment><segment>Santa</segment><segment>Fe:</segment><segment>School</segment><segment>for</segment><segment>Advanced</segment><segment>Research</segment><segment>Press,</segment><segment>2011.</segment><segment>p.</segment><segment>187–207.</segment><segment>.</segment><segment>Durdam</segment><segment>and</segment><segment>London:</segment><segment>MOYNIHAN,</segment><segment>Ray;</segment><segment>HEATH,</segment><segment>Iona;</segment><segment>HENRY,</segment><segment>David.</segment><segment>Selling</segment><segment>sickness:</segment><segment>the</segment><segment>pharmaceutical</segment><segment>industry</segment><segment>and</segment><segment>disease</segment><segment>monge-</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>324,</segment><segment>n.</segment><segment>7342,</segment><segment>p.</segment><segment>886–891,</segment><segment>2002.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://pubmed.ncbi.nlm.nih.</segment><segment>ring.</segment><segment>gov/11950740/.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>SVOA</segment><segment>Neurology</segment><segment>ORELLANA,</segment><segment>Cecília;</segment><segment>LEAL,</segment><segment>Marcela;</segment><segment>VARELA,</segment><segment>Alicia;</segment><segment>DEAMBROSI,</segment><segment>Lucía.</segment><segment>Sleep</segment><segment>Disorders</segment><segment>in</segment><segment>Uruguay</segment><segment>during</segment><segment>the</segment><segment>CO-</segment><segment>VID-19</segment><segment>Pandemic.</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>2,</segment><segment>n.</segment><segment>4,</segment><segment>p.</segment><segment>109–116,</segment><segment>2021.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://sciencevolks.com/neurology/</segment><segment>pdf/SVOA-NE-02-025.pdf.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>17</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Anales</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>Facultad</segment><segment>de</segment><segment>Medicina</segment><segment>TORTEROLLO,</segment><segment>Pablo;</segment><segment>BENEDETTO,</segment><segment>Luciana;</segment><segment>COPIZ,</segment><segment>Noelia;</segment><segment>PEYROU,</segment><segment>Santiago.</segment><segment>Calidad</segment><segment>de</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment><segment>al</segment><segment>inicio</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>10,</segment><segment>n.</segment><segment>2,</segment><segment>e201,</segment><segment>2023.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://doi.org/10.25184/</segment><segment>de</segment><segment>la</segment><segment>pandemia.</segment><segment>AAA:</segment><segment>Arbeiten</segment><segment>Aus</segment><segment>Anglistik</segment><segment>Und</segment><segment>Ame-</segment><segment>anfamed2023v10n2a1.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>rikanistik</segment><segment>TRIEBL,</segment><segment>Eva.</segment><segment>In</segment><segment>the</segment><segment>Hands</segment><segment>of</segment><segment>Morpheus:</segment><segment>A</segment><segment>Critical</segment><segment>Discourse</segment><segment>Analysis</segment><segment>of</segment><segment>Sleep.</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>37,</segment><segment>n.</segment><segment>1,</segment><segment>p.</segment><segment>95–118,</segment><segment>2012.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>http://www.jstor.org/stable/26430968.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>23</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>URUGUAY.</segment><segment>Decreto</segment><segment>n.º</segment><segment>18/989,</segment><segment>de</segment><segment>02/06/1989.</segment><segment>Normas</segment><segment>sobre</segment><segment>información</segment><segment>y</segment><segment>publicidad</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos.</segment><segment>IMPO,</segment><segment>02/06/1989,</segment><segment>p.</segment><segment>574-A.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://www.impo.com.uy/bases/decretos-originales/18-1989.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>18</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>URUGUAY.</segment><segment>Ministerio</segment><segment>de</segment><segment>Salud</segment><segment>Pública.</segment><segment>Buen</segment><segment>descanso:</segment><segment>claves</segment><segment>para</segment><segment>buena</segment><segment>salud.</segment><segment>18</segment><segment>mar.</segment><segment>2025.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>https://</segment><segment>www.gub.uy/ministerio-salud-publica/comunicacion/noticias/buen-descanso-claves-para-buena-salud.</segment><segment>Acceso</segment><segment>en:</segment><segment>17</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>The</segment><segment>Politics</segment><segment>of</segment><segment>Sleep:</segment><segment>Governing</segment><segment>(Un)consciousness</segment><segment>in</segment><segment>the</segment><segment>Late</segment><segment>Modern</segment><segment>Age</segment><segment>WILLIAMS,</segment><segment>Simon</segment><segment>J.</segment><segment>Hampshire:</segment><segment>Palgrave</segment><segment>Macmillan,</segment><segment>2011.</segment><segment>ISBN:</segment><segment>978–0–230–22367–7.</segment><segment>Sociology</segment><segment>of</segment><segment>Health</segment><segment>and</segment><segment>Illness</segment><segment>WILLIAMS,</segment><segment>Simon</segment><segment>J.;</segment><segment>MARTIN,</segment><segment>Paul;</segment><segment>GABE,</segment><segment>Jonathan.</segment><segment>The</segment><segment>pharmaceuticalisation</segment><segment>of</segment><segment>society?</segment><segment>A</segment><segment>framework</segment><segment>for</segment><segment>analysis.</segment><segment>,</segment><segment>v.</segment><segment>33,</segment><segment>n.</segment><segment>5,</segment><segment>p.</segment><segment>710–725,</segment><segment>2011.</segment><segment>Disponible</segment><segment>en:</segment><segment>10.1111/j.1467-9566.2011.01320.x.</segment><segment>Ac-</segment><segment>.</segment><segment>Basingstoke,</segment><segment>ceso</segment><segment>en:</segment><segment>18</segment><segment>ago.</segment><segment>2025.</segment><segment>18</segment><segment>Andrea</segment><segment>Bielli;</segment><segment>Lauren</segment><segment>Predebon;</segment><segment>Virginia</segment><segment>Rodríguez</segment><segment>Otero;</segment><segment>Nancy</segment><segment>Calisto</segment><segment>Hypnotic</segment><segment>drugs</segment><segment>and</segment><segment>sleep</segment><segment>marketing</segment><segment>in</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>e</segment><segment>marketing</segment><segment>do</segment><segment>sono</segment><segment>no</segment><segment>Uruguai</segment><segment>Abstract</segment><segment>Resumo</segment><segment>This</segment><segment>article</segment><segment>analyzes</segment><segment>the</segment><segment>pharmaceuticalization</segment><segment>of</segment><segment>sleep</segment><segment>by</segment><segment>examining</segment><segment>advertisements</segment><segment>for</segment><segment>hypnotic</segment><segment>drugs</segment><segment>circulating</segment><segment>in</segment><segment>Uruguay</segment><segment>from</segment><segment>1930</segment><segment>to</segment><segment>the</segment><segment>pre-</segment><segment>sent.</segment><segment>We</segment><segment>observe</segment><segment>that</segment><segment>the</segment><segment>promotional</segment><segment>strategies</segment><segment>of</segment><segment>national</segment><segment>and</segment><segment>foreign</segment><segment>laboratories</segment><segment>perpetuate</segment><segment>cul-</segment><segment>tural</segment><segment>representations</segment><segment>not</segment><segment>only</segment><segment>about</segment><segment>what</segment><segment>a</segment><segment>hyp-</segment><segment>notic</segment><segment>drug</segment><segment>is</segment><segment>and</segment><segment>should</segment><segment>be,</segment><segment>but</segment><segment>also</segment><segment>what</segment><segment>sleep</segment><segment>is</segment><segment>and</segment><segment>should</segment><segment>be.</segment><segment>Our</segment><segment>analysis</segment><segment>reveals</segment><segment>recurring</segment><segment>the-</segment><segment>mes</segment><segment>such</segment><segment>as</segment><segment>night,</segment><segment>the</segment><segment>sleeper,</segment><segment>sleeplessness,</segment><segment>and</segment><segment>wakefulness,</segment><segment>throughout</segment><segment>this</segment><segment>period.</segment><segment>These,</segment><segment>along</segment><segment>with</segment><segment>the</segment><segment>artificial</segment><segment>sleep/natural</segment><segment>sleep</segment><segment>antinomy,</segment><segment>have</segment><segment>facilitated</segment><segment>the</segment><segment>development</segment><segment>and</segment><segment>growth</segment><segment>of</segment><segment>a</segment><segment>market</segment><segment>centered</segment><segment>on</segment><segment>the</segment><segment>commercialization</segment><segment>of</segment><segment>the</segment><segment>desire</segment><segment>to</segment><segment>sleep.</segment><segment>We</segment><segment>conclude</segment><segment>that</segment><segment>in</segment><segment>this</segment><segment>market,</segment><segment>sleep</segment><segment>is</segment><segment>the</segment><segment>object</segment><segment>of</segment><segment>a</segment><segment>political</segment><segment>dispute</segment><segment>over</segment><segment>its</segment><segment>go-</segment><segment>vernance,</segment><segment>reflecting</segment><segment>a</segment><segment>changing</segment><segment>and</segment><segment>contradictory</segment><segment>national</segment><segment>sleep</segment><segment>culture</segment><segment>based</segment><segment>on</segment><segment>competing</segment><segment>moral</segment><segment>Keywords</segment><segment>values.</segment><segment>:</segment><segment>Markets;</segment><segment>Sleep;</segment><segment>Hypnotics;</segment><segment>Psychotro-</segment><segment>pic</segment><segment>drugs;</segment><segment>Uruguay</segment><segment>Este</segment><segment>artigo</segment><segment>analisa</segment><segment>o</segment><segment>processo</segment><segment>de</segment><segment>farmaceuticali-</segment><segment>zação</segment><segment>do</segment><segment>sono</segment><segment>por</segment><segment>meio</segment><segment>do</segment><segment>estudo</segment><segment>da</segment><segment>publicida-</segment><segment>de</segment><segment>de</segment><segment>medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>em</segment><segment>circulação</segment><segment>no</segment><segment>Uruguai</segment><segment>desde</segment><segment>1930</segment><segment>até</segment><segment>hoje.</segment><segment>Observamos</segment><segment>que</segment><segment>as</segment><segment>estratégias</segment><segment>promocionais</segment><segment>de</segment><segment>laboratórios</segment><segment>na-</segment><segment>cionais</segment><segment>e</segment><segment>estrangeiros</segment><segment>produzem</segment><segment>e</segment><segment>reproduzem</segment><segment>representações</segment><segment>culturais</segment><segment>não</segment><segment>só</segment><segment>sobre</segment><segment>o</segment><segment>que</segment><segment>um</segment><segment>medicamento</segment><segment>hipnótico</segment><segment>é</segment><segment>e</segment><segment>deveria</segment><segment>ser,</segment><segment>mas</segment><segment>tam-</segment><segment>bém</segment><segment>sobre</segment><segment>o</segment><segment>que</segment><segment>o</segment><segment>sono</segment><segment>é</segment><segment>e</segment><segment>deveria</segment><segment>ser.</segment><segment>A</segment><segment>análise</segment><segment>realizada</segment><segment>identifica</segment><segment>figuras</segment><segment>como</segment><segment>a</segment><segment>noite,</segment><segment>a</segment><segment>pessoa</segment><segment>dormindo,</segment><segment>a</segment><segment>falta</segment><segment>de</segment><segment>sono</segment><segment>e</segment><segment>a</segment><segment>vigília</segment><segment>presentes</segment><segment>ao</segment><segment>longo</segment><segment>de</segment><segment>todo</segment><segment>o</segment><segment>período.</segment><segment>Junto</segment><segment>com</segment><segment>a</segment><segment>antinomia</segment><segment>sono</segment><segment>artificial/sono</segment><segment>natural,</segment><segment>essas</segment><segment>figuras</segment><segment>permiti-</segment><segment>ram</segment><segment>o</segment><segment>surgimento</segment><segment>e</segment><segment>a</segment><segment>consolidação</segment><segment>de</segment><segment>um</segment><segment>mercado</segment><segment>baseado</segment><segment>na</segment><segment>comercialização</segment><segment>do</segment><segment>desejo</segment><segment>de</segment><segment>dormir.</segment><segment>Concluímos</segment><segment>que,</segment><segment>neste</segment><segment>mercado,</segment><segment>o</segment><segment>sono</segment><segment>é</segment><segment>objeto</segment><segment>de</segment><segment>uma</segment><segment>disputa</segment><segment>política</segment><segment>pela</segment><segment>sua</segment><segment>governança,</segment><segment>baseada</segment><segment>em</segment><segment>valores</segment><segment>morais</segment><segment>concorrentes</segment><segment>que</segment><segment>refletem</segment><segment>uma</segment><segment>cultura</segment><segment>nacional</segment><segment>do</segment><segment>sono</segment><segment>mutável</segment><segment>e</segment><segment>contraditória</segment><segment>Palavras-chave</segment><segment>:</segment><segment>Mercados;</segment><segment>Sono;</segment><segment>Hipnóticos;</segment><segment>Psi-</segment><segment>cofármacos;</segment><segment>Uruguai.</segment><segment>Histórico</segment><segment></segment><segment></segment><segment></segment><segment></segment><segment></segment><segment></segment><segment></segment><segment></segment><segment></segment><segment>Recebido:</segment><segment>Agosto/25</segment><segment>Parecer:</segment><segment>Setembro/25</segment><segment>Parecer:</segment><segment>Outubro/25</segment><segment>Aceito:</segment><segment>Outubro/25</segment><segment>Revisado</segment><segment>Autor:</segment><segment>Outubro/25</segment><segment>Revisão</segment><segment>Gramatical/Ortográfica</segment><segment>e</segment><segment>ABNT:</segment><segment>Outubro/25</segment><segment>Revisado</segment><segment>Autor:</segment><segment>Novembro/25</segment><segment>Publicado:</segment><segment>Dezembro/25</segment><segment>Marina</segment><segment>de</segment><segment>Souza</segment><segment>Sartore</segment><segment>(Editora-Chefe)</segment><segment>Equipe</segment><segment>Editorial</segment><segment>Revista</segment><segment>TOMO</segment><segment>envolvida</segment><segment>no</segment><segment>processo</segment><segment>editorial</segment><segment>deste</segment><segment>artigo</segment><segment>19</segment><segment>Medicamentos</segment><segment>hipnóticos</segment><segment>y</segment><segment>marketing</segment><segment>del</segment><segment>sueño</segment><segment>en</segment><segment>Uruguay</segment></root>